Gewetensvraag

(Foto CNN)
De verkiezingen in Irak zijn goed verlopen. Okee, 44 mensen zijn omgekomen. Maar er was een opkomst van 60 procent, wat de opkomst bij onze gemeenteraadsverkiezingen en Europese verkiezingen verre overtreft. En dat ondanks alle dreiging.
Gewetensvraag: hoe reageer je nu als links cq. tegen de oorlog in Irak zijnde? Als je weet dat de aanwezigheid van de Amerikanen in Irak veel agressie oproept, maar ook moet toegeven dat de Irakezen blijkbaar wel blij zijn met de mogelijkheid eindelijk weer eens te stemmen?

Optie 1: "De verkiezingen zijn niet erg rechtsgeldig want grote delen van het land konden niet stemmen" (Senator John F Kerry)
Optie 2: "De verkiezingen zijn een succes maar morgen zijn we weer kritisch over de wederopbouw" (Senator Mark Dayton)
Optie 3: "Het zijn niet mijn verkiezingen maar 't is wel belangrijk dat ze goed verlopen" (Oud-GroenLinks senator Ans Zwerver)
Optie 4: "Nog maar even aankijken hoe het nu verder gaat. Deze verkiezingen zouden de politieke en ethnische scheidslijnen in Irak wel eens kunnen verdiepen" (James Zogby, president Arabisch-Amerikaans Instituut).

Hart tegen Hard

Wouter Bos ging er hard tegen aan op het PvdA-congres. Het nieuwe beginselprogramma mag dan een ietwat slap gedoetje zijn (men moet toch ook kunnen regeren), Bos is in zijn redevoering wel vast aan het campagnevoeren geslagen. "Het meest fundamentele verwijt aan het kabinet is dat men stelselmatig de angsten en zorgen van de mensen bevestigt en aanwakkert: dat is spelen met vuur". Hij verweet de VVD-bewindsvrouw dat ze de kloof tussen autochtonen en allochtonen, waarover ze zich zo bezorgd maakt, zelf heeft vergroot.

Bos verhief een stem voor 'evenwicht, nuchterheid en nuance', tegen de 'nieuwe politieke correctheid van rechts'. Over immigratie en integratie wil de PvdA met 'een hard maar evenwichtig verhaal' komen. Hard voor de migrant die moet inburgeren, maar 'minstens zo hard voor de ontvangende samenleving die zich blijvend zal moeten instellen op de aanwezigheid van nieuwe culturen en godsdiensten en die niet krampachtig moet vasthouden aan hoe Nederland ooit was maar nooit meer zal zijn'.



Over een paar weken is het GroenLinks Congres. Niet alleen gaat GroenLinks daar een reglement aannnemen dat de partij tot de meest democratische van allemaal maakt -hiephoi-, ik hoop ook dat Grote Roerganger Halsema er minstens net zo stevig tegenaan gaat. Op de bres voor burgelijke vrijheden en tegen stomme maatregelen als identificatieplicht. Voor rechtstaat en tegen rare straatverboden en apologie-strafbaarheidsstellingen. En -dat is nou ook net iets voor Femke-: voor nuance en nadenken, voor vertrouwen in burgerschap en tegen ophitsing en haat- en angstzaaierij. Voor een fatsoenlijke herverdeling van welvaart en lasten.

Alleen ze houdt er niet zo van als je haar speech meeschrijft geloof ik.

en, weten jullie het al?

... nu je mag stemmen over de Europese Grondwet?


Echte Europese Capucino!Had je niet gedacht hè?

"Vergelijk eens een kop Amerikaanse koffie -groot, waterig, slap en smakeloos maar wel véél voor weinig geld- met een italiaanse espresso: piepklein kopje dat met veel allure in enorme machines wordt klaargemaakt. Maar een smáák!"

Een artikel dat zo begint, heeft meteen mijn aandacht. De New York Review of Books bespreekt drie boeken over Europa. Twee ervan zijn een beetje simpele "Europa-doet-alles-beter-dan-de-VS"-boeken. Bedoelt om de lezers even de stuipen op het lijf te jagen. Timothy Reid (in"The United States of Europe, the New Superpower and the End of American Supremacy") en Jeremy Rifkin ("The European Dream: How Europe's vision of the future is quietly eclipsing the American Dream") stellen dat Europa misschien wel achterloopt in economisch herstel, maar wel veel beter zorgt voor haar burgers. Gezondheidszorg en onderwijs zijn voor iedereen gegarandeerd; en bovendien krijgen Europeanen veel beter onderwijs voor elke geinvesteerde euro (dollar) dan de Amerikanen. In de VS groeit de afstand tussen arm en rijk al jaren; Europeanen slagen er beter in om weelde te herverdelen. Amerikanen zijn grotere milieuvervuilers en doen veel minder aan ontwikkelingshulp. Puh!

Een beetje overdreven. Als dat nou typisch is voor Europa, dan is het flinterdun. Maar misschien is er wel iets te benoemen. Aan haar lange geschiedenis van oorlog en geweld heeft Europa respect voor mensenrechten overgehouden en respect voor menselijke waardigheid. Zo benoemt Walter Schwimmer in zijn -in de NYRoB niet besproken- boek "The European Dream" een van de uitgangspunten van Europese identiteit.

Europa's echte uitdagingen, vindt de NYRoB, liggen niet zozeer op het economisch inhalen van de VS, maar op een heel ander gebied. Op de eerste plaats de aanwezigheid van grote aantallen moslims, en een polarisatie die langzaam maar zeker heeft geleid tot "arson, assaults and assassinations" (brandstichting, aanvallen en aanslagen). En daaraan gerelateerd: Europa grenst langzamerhand aan met Midden-Oosten, zeker als Turkije is toegetreden. Een zo confronterende aanpak als de VS zou Europa niet bepaald helpen; integendeel. De aanpak van de VS in Irak, Israël en degelijke bedreigt ook de stabiliteit in Europa. Dat maakt de relatie met het Midden-Oosten voor Europa tot een uitdaging.


Europese identiteit: in opbouw.

Timothy Garton Ash schreef het derde besproken boek: " Free world: America, Europe and the Surprising Future of the West". Het Westen moet een manier gaan vinden om beter samen te werken, want over twintig jaar is China -en vervolgens India- een supermacht geworden. Wat kan Europa en de VS binden? Garton Ash valt terug op een belangrijk motto van Franklin D. Roosevelt: 'freedom from want; freedom from fear, freedmo from human and ecological oppression'. Die rare Neocons en Republikeinse nitwits, betoogt Garton Ash, die overigens erg tegen Europese eenwording zijn, die blijven echt niet voor eeuwig zitten. En dan wordt het tijd voor een gezamenlijk Europees-Amerikaans project. Al was het maar om één reden: de toenemende globalisering. Die niet zozeer economisch van aard is, maar cultureel en sociaal: "Having lost the comfort of our geographical boundaries, we must in effect rediscover what creates the bond between humans that consitute a community".

Giscard d'Estaing is geen Thomas Jefferson, betoogt de NYRoB. En die Europese Grondwet is geen bijzonder verlichte tekst. Het gaat vooral over procedures hoe beslissingen genomen moeten worden nu al die nieuwe lidstaten zijn toegetreden. Erg veel verlichte principes staan er helaas, helaas niet in. Maar iets is beter dan niets, vindt de NYRoB. En de Europeanen hebben ondanks de twijfels en bureaucratisch gedoe misschien wel een diepergaande, meer geschikte identiteit voor deze tijden van globalisering dan die zelfingenomen Amerikanen.

Maar ja. Intussen. Weten jullie het al?

Standplaats Qom (Iran)

Oud-GroenLinks senator Ans Zwerver doet als hoofd van het veldkantoor voor het out of country voting voor de verkiezingen in de heilige stad Qom, Iran, verslag van de Iraakse verkiezingen. "De verkiezingen in Irak zijn niet direct mijn verkiezingen, maar ..... als er verkiezingen zijn, dan moeten deze wel goed georganiseerd zijn. Iedereen moet dan de kans krijgen om te stemmen. Ook de Irakese vluchtelingen in Iran."

Mooie motor

Mooie film. Bevlogen verhaal. Mooie Ernesto ook.

fatsoenlijk bestaan

Vraag aan iemand wat het zojuist aangenomen beginselprogramma van de PvdA behelst, en tien tegen een dat áls je gesprekspartner iets weet, de kreet "een fatsoenlijk bestaan" zal vallen.
Het oude beginselprogramma dateerde uit 1977, dus de partij was wel aan een nieuw programma toe. Maar tijdens Paars had de PvdA even geen behoefte aan een beginseldiscussie. Wouter Bos vond het in eerste instantie ook niet nodig, maar nu ligt er, geheel in zijn geest, een handzaam stukje.
Bart Tromp, Paul Kalma, Jos de Beus: grote kopstukken hebben het een flets stuk genoemd. René Cuperus, medewerker van de Wiardi Beckman Stichting en mede-auteur, verdedigde zich door te stellen dat een mooi manifest schrijven met fraaie analyses en fikse strijdpunten, veel moeilijker is geworden dan vroeger. Want de wereld is immers veel ingewikkelder geworden. Waar Dick Pels weer op insprong: wát nou moeilijker dan vroeger? Dick Pels zelf schrijft immers het ene manifest na het andere.

In zeker zin is het tij wel moeilijker geworden voor de sociaaldemocratie. De arbeidersklasse waar de sociaaldemocratie vroeger eenduidig voor opkwam, is in omvang afgenomen. Arbeiders? Zie je die nog? Illegalen zie je, en mensen die al generatie op generatie in de bijstand zitten. Chronisch zieken. Allochtonen in achterstandswijken. De sociaaldemocratie lijkt wel aan haar eigen succes ten onder gegaan: de 'natuurlijke' achterban die overbleef is geen achterban om nou eens lekker mee ten strijde te trekken. In navolging van Tony Blair met zijn 'New Labour' richt de PvdA zich dan ook steeds meer op de middenklasse. En dat nog voorzichtig: exorbitante topinkomens aan de kaak stellen, dat doet vrees ik alleen Jan Marijnissen nog.

Van buitenaf ligt de sociaaldemocratie momenteel onder vuur door de dreiging van terrorisme en de nadruk op veiligheid en de strafrechtelijke benadering daarvan; van binnenuit door de conservatieve nadruk op gemeenschap en te ver doorgeschoten individuele vrijheden. Juist een tijd om juist eens goed voor een doorwrocht stuk te gaan zitten. Iedereen is het er eigenlijk wel over eens dat dit het nog niet is. Huiswerk gedaan, stuk in een la, en wachten op het volgende.

het Fatsoen komt van Links

In Vrij Nederland zet journalist Malou van Hintum deze week eens op een rijtje hoe de kranten en politici zijn omgegaan met de dood van Ali el B. na de mislukte tasjesroof. De verhouding tussen Nederlanders en Marokkanen kan sinds de moord op Van Gogh niet veel meer hebben. Voorzichtig manouvreren dus.

En wat blijkt: het fatsoen komt van links, zeker niet van rechts. De
Telegraaf citeert met grote instemming zogenaamde "woedende" reacties van lezers die het willen opnemen voor Germaine C. "Eigen schuld" kopt de krant vervolgens met haar bekende chocoladeletters. Een conclusie die vervolgens niet alleen herhaald wordt door Geert Wilders, maar ook door Verdonk. Immers, "de jongen was niet dood geweest als hij geen tasje had geroofd", aldus Verdonk, daarmee suggererend dat op tasjesroof de doodstraf staat. Ernstig is dat ze daarvoor nog de zegen van Balkenende kreeg ook: "Verdonk probeerde het maatschappelijk klimaat te temperen".

Euh...temperen????

Dan de andere kranten. NRC blijft, zoals ik ook verwacht van mijn lijfblad, feitelijk. Trouw waarschuwde tegen politieke inmenging in rechstzaken; Volkskrant stelde op rustige toon de slachtoffercultuur onder Marokkanen ter sprake. Het Parool laat Imam Abdel Elah aan het woord, die voor vrede mag pleiten.

Van Hintum stelt dat de linkse kranten zich dus keurig gedragen hebben. En dat dat wellicht ook wel een beetje jammer is. Ach, verzucht ze, hadden we maar een linkse Telegraaf. Met koppen als: "Verdonk verwijt tasjesdief Eigen Dood". Of " Wilders stookt Volk Op". Onderkop: "Politicus Gaat Over Lijken Voor Electoraal Gewin".

Nog veel meer Tsunami's

De Independent bracht het nieuws maandag al. Dinsdag kwam het rapport uit. Binnen tien jaar bereikt het broeikaseffect het punt waarop het niet meer omkeerbaar is als er geen krachtige maatregelen worden genomen. Dat zei de Britse ex-minister Stephen Byers tegen de krant. Byers had samen met de Amerikaanse Republikeinse senator Olympia Snowe de leiding van de taakgroep die het rapport heeft opgesteld.

Het rapport is opgesteld door het Institute for Public Policy Research (GB), het Centre for American Progress (USA)en The Australia Institute. Politici, zakenmensen en academici hebben eraan bijgedragen, waaronder ook het Wereld Natuur Fonds.

Een grotere stijging van de temperatuur leidt tot rampzalige veranderingen in het klimaat. Die hebben tot gevolg dat de landbouw ontregeld wordt, dat er tekort zal zijn aan water en dat er omvangrijke droogte optreedt. Het niveau van de zeeën zal stijgen en bossen zullen sterven.

Het rapport dringt er bij de grootste industrielanden op aan dat zij zorgen in 2025 een kwart van hun energie uit duurzame bronnen halen en dat zij in 2010 tweemaal zo veel als nu investeren in energietechnologie die minder koolstof nodig heeft.
Dat lijkt me eerlijk gezegd een heel haalbare kaart. Als je er je best voor doet als regering natuurlijk. En niet allemaal rare oorlogen in Irak gaat voeren bijvoorbeeld (kosten: nog eens 80 miljard extra, heeft Bush het congres al gewaarschuwd).

Maar ja, het blijft angstwekkend stil. Ik ben bang dat iedereen een beetje klimaatverandering-moe is. Of eigenlijk gewoon wil weten of het in het echt wel net zo is als in die vreselijk overdrijvende film "Day after Tomorrow".

Niet meer zeggen

Behalve dat je dus nu je paspoort bij je moet hebben als je van plan bent te gaan zwartrijden, door rood licht lopen, of oom agent te gaan beledigen, ook nog even dit: waak ervoor de indruk te wekken terroristische daden te willen goedpraten. Het wordt strafbaar. Hoe ver zo'n apologie-strafbaarheidstelling gaat - dat wordt nog ingewikkeld. Kunnen we ze niet al oppakken in het kader van aanzetten tot haat?

Mensen die in het buitenland terroristische trainingkampen hebben bezocht, kunnen een straatverbod krijgen voor bepaalde lokaties. Dus denk eraan: eerst de Tweede Kamer verkennen, dán pas naar Afghanistan. Ik vraag me af: is het naar zo'n trainingskamp gaan niet al strafbaar omdat je daar gezamenlijk met anderen een misdaad voorbereidt? Lijkt mij toch wel. Heb je daar ook nog eenstraatverbod voor nodig? Het maakt op mij geen efficiente indruk.

Hoe zit het trouwens met de "tweede lijns"-terrorisme-preventie: zijn we goed genoeg voorbereid voor het moment dat er bijvoorbeeld wel iemand met een bom door de netten glipt? Zoals in Madrid gebeurd is? Hebben ziekenhuizen voldoende capaciteit, zijn er voldoende anti-sera tegen allerlei gifstoffen, etcetera? Dat lijkt me een even belangrijke voorzorg, waar we eigenlijk heel weinig over horen. Alsof we er niet over willen nadenken wat er gebeurt als onze veilgheidsmaatregelen toch nog te kort blijken te schieten.

Sponsjbop (vervolg)

Beefcake signaleert, en Robot Johnny laat het even zien: BugsBunny is ook al zo'n stiekeme cryptohomo! Nu moeten de conservatieven tekenfilms wel in de ban doen. Computeren kan ook al niet meer. Gaan die kinderen eindelijk weer eens buiten spelen. In de zandbak ofzo. Alhoewel....
Eigenlijk is het diep triest.

Links, rechts (6): huishoudelijke mededeling.

Kalma: gestopt.

Na ampele overwegingen heb ik geconcludeerd dat het boek van Paul Kalma, "Links, Rechts en de Vooruitgang" te weinig toevoegt aan inspirerend nieuw links gedachtengoed, en daarmee besloten de bespreking van het boek te staken. Het zinnetje "dit had hij nou verder moeten uitwerken", of "dit staat veel beter verwoord bij ...." verscheen steeds vaker in mijn aantekeningen. Vandaar.
Scheelt ook weer aan lappen tekst.

sponsjbop

Die conservatieven beginnen toch hoe langer hoe meer te lijken op de ayatollahs die ze willen bestrijden.

Florence Aubenas

Je bent een Franse journalist of niet: Florence Aubenas gefotografeerd van tussen de wijnglazen.

Alweer is een Franse reporter vermist in Irak. Op 5 januari verdween Florence Aubenas (43) samen met haar tolk Hoessein Hanoen-al-Saadi. Nog geen enkel woord van mogelijke ontvoerders. Le Monde schrijft een portret van haar. Reporters without Borders zet de ontwikkelingen op een rijtje.


Aubenas' krant, het Franse (linkse) dagblad de Libération is een actie begonnen om haar vrij te krijgen.

Aubenas, een gelauwerd journalist die gewerkt heeft in Algerije, Rwanda, Burundi, Kosovo, Bosnië en Afghanistan, schreef onder meer het boek "Verzet als scheppende kracht", waarin ze onder meer een portret schetst van de Anders-globaliseringsbeweging. (Hier het er uit voortvloeiend Manifest)
(Via Leeskamer).

Links, Rechts...(3): naar een nieuw Rijnlands model.

In het kader van het weekendintellectualisme pakken we Kalma's "Links, Rechts en de Vooruitgang"weer eens op. Eerder (deel 1 en 2 vind je hier en hier) schreef ik al een stukje over het eerste deel van zijn boek, dat over de oude sociaaldemocratische waarden en hoe die nu van toepassing zijn. In het tweede deel gaat Kalma in op enkele instituties: kapitalisme, vanzelfsprekend; de publieke onderneming; de verzorgingsstaat; de rol van professionals; het strafrecht; en de democratie.

Kapitalisme
Kalma begint met de vaststelling dat terwijl de sociaaldemocraten in hun "derde weg" het kapitalisme meer en meer omarmden, datzelfde kapitalisme juist meer en meer op drift begon te raken. De Sociaaldemocratie heeft een erfenis van beteugeling van het kapitalisme: dat lag nogal voor de hand na de crisis in de jaren '30. Er werden wetten opgesteld die werknemers beschermden.
Het wordt tijd dat de sociaaldemocratie die erfenis weer eens uit de kast haalt. Het kapitalisme (lekker om dat woord weer eens onbeschaamd te gebruiken!) is van gedaante veranderd. Er heeft een internationalisering van het kapitaal plaatsgevonden. Flitskapitaal, internationalisering van beleggingen en andere geldstromen deden hun intrede. Daardoor groeide de macht van beleggers. Door de ontwikkeling van ICT groeide het economisch belang van de (zakelijke) dienstverlening. Tenslotte deed schaalvergroting zijn intrede: met fusie na fusie werden bedrijven samengevoegd tot enorme multinationals, die de macht van nationale overheden vaak overtreffen.

Moderne ontsporing van het kapitalisme.
Aandeelhouders werden machtiger dan ooit, onder meer door de liberalisering van het geldverkeer die maakte dat beleggers snel en soepel hun geld konden verplaatsen. "Het Angelsaksische model waarbij maximalisering van de winst per aandeel centraal staat en de kwartaalcijfers voorrang krijgen, won terrein op het Rijnlands model, gericht op continuiteit van de onderneming, en op duurzame betrekkingen met werknemers, afnemers en onderaannemers", schrijft Kalma (p. 131). Met andere woorden: de korte termijn (scoren met de beurswaarde) wint het van de lange termijn (investeren in bijvoorbeeld research en development). De ene na de andere reorganisatie vindt plaats: niet omdat het nodig is maar omdat de aandeelhouderswaarde onmiddelijk omhoog schiet als een reorganisatie wordt aangekondigd. Die reorganisaties brengen hoge sociale kosten met zich mee: aan werkeloosheidsuitkeringen bijvoorbeeld. De druk om snel veel winst te maken (want dat stuwt de beurswaarde omhoog) zet managers aan tot sjoemelen met cijfers. Zodoende hebben we de afgelopen tijd een aantal fikse financiële schandalen gezien: Enron, Ahold, Shell. Het idee, overigens dat de deugden van het kapitalisme gebaseerd zouden zijn op gezonde wedijver en concurrentie blijkt maar al te vaak onwaar: prijsafspraken en kartelvorming zijn aan de orde van de dag.

Pleidooi voor een Rijnlands model
Kalma wil dan pleiten voor een modern Rijnlands model: een model waarbij zowel het management, als aandeelhouders, als ook de werknemers, alle drie gedoseerde invloed hebben op het bedrijf. Loffelijk. Maar hij krijgt het niet echt duidelijk over het voetlicht. Wellicht zou het helpen als hij zijn betoog meer toespitste op het feit dat kennis en creativiteit een steeds belangrijker rol gaat spelen in zakelijke diensverlening. Daarmee wordt human capital en samenwerking ook belangrijker.

Natuurlijk, we zijn een voorstander van het Rijnlands model omdat het minder lasten afwentelt op het publiek domein. Omdat het bijvoorbeeld verantwoorder met milieu omgaat. Of minder gauw werknemers naar huis stuurt. Omdat het absoluut prettiger is om in te werken - wat waarschijnlijk de productiviteit per werknemer ten goede komt. Omdat er meer in het bedrijf geïnvesteerd kan worden, wat de werkelijke waarde (niet de aandeelwaarde!) van het bedrijf ten goed komt. Omdat het geen paratiserend kapitalisme is, maar een voedend kapitalisme, kortom.
Maar ik vrees dat we het tij tegen hebben.

Links, Rechts (4): privatisering opnieuw doordacht

Niet voor niets, schreven we net al, werden bepaalde sectoren gevrijwaard van marktwerking: media, nutsbedrijven (gas water en electriciteit); openbaar vervoer; onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur. Dat waren sectoren die als zodanig belangrjk werden beschouwd voor het algemeen belang, dat men ze niet door marktwerking wilde laten verstoren.
Begin jaren '90 veranderde dat. In de anti-overheidsstroming en de triomf van het marktdenken werden veel sectoren geprivatiseerd en/of gedereguleerd.

Europa en privatisering.
Er is al veel geschreven over het mislukken of maar half lukken van privatisering. Zozeer, dat Bush heeft besloten het woord in zijn tweede ambtstermijn niet meer te noemen. In plaats van over "privatisering van de sociale zekerheid" heeft hij het nu over "invoering van privé-beleggingsrekeningen voor de oude dag". Maar hij bedoelt hetzelfde.

Kalma kiest ervoor om in dit hofdstuk één aspect met name te belichten, namelijk de invloed van Europa. "Van grote invloed", schrijft hij, "waren de vrijmaking van de Europese markt en de bijbehorende regelgeving met betrekking tot marktwerking en mededinging. De Europese integratie heeft, meer dan menigeen zich realiseert, in het teken gestaan van een verregaande en onvoorwaardelijke liberalisering van de Europese markt. (...) De economische vrijheden en het daarop gebaseerde mededingingsbeleid hebben min of meer de status van constitutionele rechten gekregen, die niet meer, zoals vroeger, tegen andere rechten en belangen kunnen worden afgewogen." (p. 163) Dat gebeurde in het begin van het eenwordingsproces, toen we nog eventjes niet goed opletten. Sterker, Nederland loopt vaak voorop bij de uitvoering van het Europese privatiseringsbeleid, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Frankrijk.

Overhaast.
Duidelijk is dat bij privatisering vaak overhaast te werk is gegaan. Waarschijnlijk hebben veel politici en overheidsmanagers gedacht dat ze van een hoop gezeur af waren - maar het reguleren van markten is niet alleen minstens even complex als het aansturen van nutsbedrijven, het is ook broodnodig. Zeker waar een eerlijke concurrentie ook nog eens in het voordeel van de consument moet zijn.

Wat dan wel?
Dat dat niet overal lukte bewijst wel de mislukte liberalisering van de taximarkt, en de deplorabele toestand van het (geprivatiseerde) streekvervoer. Maar wat dan wel? Kalma pleit voor mengvormen: niet helemaal bedrijf, niet helemaal overheid, zoals bijvoorbeeld woningbouwcorporaties. Niet dat die vlekkeloos functioneren, maar men moet toch wegen zoeken om 'sociaal ondernemersschap' te stimuleren en de waarden van de 'derde sector' (particuliere initiatieven, maatschappelijke organisaties) weer te incorporeren. Bijvoorbeeld door commissarissen van zo'n bedrijf de rol van publiek belangenbehartiger te geven, of andere publieke 'stakeholders' in de Raad van Commissarissen toe te laten.

Over privatisering is al veel geschreven: de negatieve effecten; de voorwaarden waaronder misschien wel. Kalma vat ze niet samen of valt er niet op terug, maar vaart een beetje zijn eigen plan. Dit is niet echt het sterkste hoofdstuk uit het boek.

Links, Rechts (5): de verzorgingsstaat

De brede verzogingsstaat. Daar moet een zichzelf respecterende socialdemocraat het natuurlijk ook over hebben. Omdat die verzorgingsstaat onder vuur ligt, begint Kalma met de enkele grote bezwaren: we zouden inmiddels zo rijk zijn dat we die verzorgingsstaat niet meer nodig hebben. De burgers zouden inmiddels te afhankelijk worden, of teveel profiteren van voorzieningen; we moeten weer terug naar eigen verantwoordelijkheid.

Het eerste bezwaar zet een beleid in gang waarbij burgers steeds meer eigen bijdragen moeten gaan betalen voor voorzieningen. Dat beleid zien we nu vorm krijgen. De vraag is, zegt Kalma, hoe de cumulatieve gevolgen van al die eigen bijdragen uitpakken. Bovendien moet je er rekening mee houden, dat de onderklasse steeds minder zeker is van werk. De eisen aan arbeidsproductiviteit worden hoger, en er is steeds minder ongeschoold werk. Mensen aan de onderkant van de samenleving hebben dus steeds moeilijker toegang tot de arbeidsmarkt. De "eigen verantwoordelijkheid" gaat er van uit dat mensen uit onwil niet aan het werk komen, en met kortingen op hun uitkering geprikkeld moeten worden. Maar voor dat soort mensen is een activerend, op maat gesneden sociaal beleid meer op zijn plaats. Bijvoorbeeld met Melkertbanen. Het 'eigen verantwoordelijkheid'-beleid komt voor deze mensen neer op een hardvochtig 'zoek het zelf maar uit'. Overigens geldt een vergelijkbaar argument ook voor mideklasse. De economie wordt steeds flexibeler, arbeidsverhoudingen dus ook. Een goede werkeloosheidsuitkering is van levensbelang om mensen de mogelijkheid te geven zich op die flexibeler arbeidsmarkt te bewegen. Je hebt dan iets om op terug te vallen. Maar helaas -met steun van de vakbonden wordt die nu juist ondergraven. Duur en hoogte van de WW staan nu ter discussie.

Wouter Bos heeft het een aantal keer gehad over keuzevrijheid. De middenklasse zou meer behoefte hebben aan flexibiliteit en eigen keuzes op het gebied van onderwijs, zorg en sociale zekerheid. Daar zou ze ook best voor willen betalen. Het huidige kabinet zet het hele stelsel van sociale zekerheid op zijn kop en wil individuele spaarsystemen gaan introduceren, waarin men zelf kan beslissen waarvoor het gespaarde geld kan worden ingezet. "Dat klinkt prachtig", schrijft Kalma, "maar bescherming tegen onvoorspelbare risico's wordt zo wel op een achteloze manier vermengd met de vrijheid van werknemers om, weloverwogen en met voorspelbare inkomensgevolgen, langdurig verlof op te nemen of eerder te stoppen met werken". Jammer dat hij dit stukje niet uitwerkt. Ik zit namelijk nog met een ander probleem. Wel eens een goede ziektenkostenverzekering proberen uit te zoeken? Als je uit die wirwar al niet wijs kunt worden (en volgens mij doen verzekeringsmaatschappijen dat expres om de markt ondoorzichtig te houden), hoe moet het dan met levensloopregelingen en pensioenen?

Dan nog iets over de functies van de verzorgingsstaat. Er wordt veel geschreven over hoe burgers profiteren van de verzorgingsstaat, en dus zelf maar moeten gaan bijdragen. Maar de verzorgingsstaat en haar publieke voorzieningen stimuleert ook sociale cohesie, maatschappelijke samenhang. De verzorgingsstaat is niet alleen een in regels en voorzieningen neergeslagen solidariteit, ze creëert ook solidariteit. Ze bevordert sociale gelijkheid en daarmee de mogelijkheid van mensen zich met elkaar te vereenzelvigen.
Tenslotte nog de financiering van dit alles. Gewoon de belastingen omhoog, zegt Kalma. De verzorgingsstaat is het waard.

Ik moet zeggen dat ik in dit stukje structuur aanbreng die Kalma zelf laat liggen. Verschillende van zijn punten heb ik elders beter verwoord te zien: de solidariteit van de verzorgingsstaat bijvoorbeeld bij Richard Sennett in zijn boek 'Respect in een tijd van ongelijkheid'; waar Kalma niet eens aan refereert. Het begint tegen te vallen, Kalma's boek.

Associaties

Zeefdruk van Willem Kolvoort, 1999, oplage 15 - 30 x 31 cm

Er vliegt een reclamevliegtuigje boven mijn hoofd.
Ik word er blij van. Dat is raar, want het maakt het irritante geluid van een grote bromvlieg.
Maar dat komt omdat ik het associeer met zomer. "Mmmmm, lekker lange warme zomerzondagmiddag!", denk ik onwillekeurig bij het horen van de reclamebromvlieg.

Een tijdlang woonde ik bij een vluchtelingenkamp in Uganda, waar ik ook werkte. Het vluchtelingenkamp lag in een door rebellen geteisterd gebied, dus je mocht niet over land reizen. Daar brachten de vliegtuigjes behalve collega's ook post.
Nog een hele tijd nadat ik weer thuis was, dacht ik bij het horen van de reclamebromvliegjes: "Haaa! Post!"

Lekker bezig.

Schijnbeweging

Cheney maakt een eerste schijnbeweging en vertelt dat Iran zo gevaarlijk is dat Israël wel eens zou kunnen overwegen daar binnen te vallen. Wie?

Wat we geloven, maar niet kunnen bewijzen. (1)

Ik ben er al nog steeds aan het nadenken over De Vraag. NRC heeft De Vraag ook aan 8 denkers gesteld, waaronder Gerrit Krol en Paul Schnabel. Antwoorden varieren van "De mens wordt niet ouder dan 100", tot "Huiswerk is te leren door er 's nachts naar te luisteren" tot "Er is een logische reden voor het bestaan van het universum".

Paul Schnabel is van mening dat vooruitgang bestaat, ook al kan het niet bewezen worden:
"Als gelovige in de vooruitgang vraag ik ook altijd aan mensen die zeggen dat vroeger - te beginnen in het Athene van 2500 jaar geleden- alles beter was, voor wie het dan beter was en hoeveel kans er zou zijn dat zij zelf zouden hebben behoord tot de gelukkigen die het beter dan nu hadden. Meer mensen zijn deel uit gaan maken van de wereldgeschiedenis; de gelijkheid is groter geworden; de verdeling, althans in de westerse wereld, eerlijker en de zeggenschap beter verdeeld."

Gerrit Krol: "Ik geloof in het ongelooflijke. Ik geloof in het onmogelijke en vind daarbij steun in een woord van H. Marsman:
"Ontgin waar niemand
vruchtbaarheid vermoedt,
elke woestijn heeft zijn wel;
geloof onafgebroken:
hier móet water zijn."

Marita Mathijsen tenslotte gelooft: het papieren boek blijft.
"Elke handeling die bij het lezen hoort is prettig als een boek mooi verzorgd is. Het strijken over de kaft, het openen, het omslaan van de bladzijden, het sluiten. Een publicatie die je leest vanaf een scherm lijdt even gemakkelijk uit je geheugen als de letters van het beeld wegglijden. Vraag mij naar een bepaalde mooie of belangwekkende passage uit een fascinerend boek, en ik zal weten of die op de linker- of de rechterpagina, aan het begin of het eind van de bladzijde, halverwege of vooraan in het boek stond. De materie benadrukt het belang. Het goede boek is een gedrukt boek."

Wat we geloven, maar niet kunnen bewijzen (2)

Neuron.

OK na lang nadenken: ik geloof dat gedachten en emoties, uiteindelijk aantoonbare sporen achterlaten in de hersenen, zodat over een tijdje persoonlijkheidskenmerken ook in de hersenen opspoorbaar zijn.


Neuronennetwerk in de hersenen.

Gedachten worden overgebracht door hersencellen, neuronen, die neurotransmitters afscheiden. Die weer worden opgepikt door de receptors van de volgende hersencel, en zo een reactie in gang zetten. Mij stelling is dat stelselmatig optredende reacties en gedachten sporen achterlaten, die uiteindelijk zullen kunnen worden aangetoond.

Zo, en nou jullie!

"Donkere Dagen voor Verlichte Geesten"

Bush tijdens zijn inaugurele rede. (Foto CNN/AP).

Vlak na de Amerikaanse verkiezingen schreef Jan Tromp een zeer somber artikel over wat de verkiezingswinst van de Republikeinen, de NeoCons, voor de VS zouden betekenen. Ik was al pessimistisch over Bush, maar zelfs ik schrok van zijn toon. Niet alleen omdat de neo-conservatieven de Amerikaanse media stevig in handen hebben. En die media gebruiken om aparte onzin te verkopen. Of vanwege Irak. Maar ook omdat Bush nieuwe rechters voor het Hooggerechtshof kan gaan benoemen -ultraconservatieve, en die blijven nog een hele tijd zitten. En omdat hij ambitieuze plannen heeft die hij ook gaat uitvoeren. Zo wil hij de VS omvormen tot een owners society. Kort gezegd: minder belasting op kapitaal, meer op arbeid. Wie veel heeft, krijgt de kans om steeds meer te vergaren. Wie zich te pletter moet werken in een laagbetaalde baan, zal niet makkelijk uit de armoede komen. Bovendien wil Bush dat burgers zelf gaan beleggen voor hun pensioen (zeker niet goed geluisterd naar oud-Enron-werknemers die hetzelfde deden en nu geen pensioen meer hebben). Daarmee werkt hij ook aan een conservatieve toekomst: wie bezit koestert, al is het maar relatief weinig, stemt eerder conservatief. Zoals Marc Chavannes (correspondent van het NRC) schrijft: "Beursburgers hebben belang bij een kleinere overheid, lagere belastingen en ruim baan voor het bedrijfsleven". Ook als dat absoluut niet in het eigen belang is.


Beveiliging tijdens de parade.(Foto CNN/AP).

En hoe reageert Links? Tromp is daar vandaag in de Volkskrant somber over. Onder de fraaie titel "Donkere dagen voor verlichte geesten" beschrijft hij de Toestand bij Links. Of men bijt zich vast in woede over echte of vermeende dirty tricks van de Conservatieven. Of men denkt: ach, we moeten het alleen wat beter brengen. Kortom, Links wordt zuur, of schuift op. En de gevraagde vernieuwing van ideeën is nog ver weg.


Demo's tijdens de parade.(Foto CNN/AP).

Misschien wel omdat een hele generatie van links haar kansen verkeken ziet. De Clinton-jaren komen nooit meer terug - en wat Bush nu te weeg brengt, is blijvender dan Clinton ooit gekund heeft. Tromp verwijst naar een artikel van Todd Gitlin in de Washington Monthly. "Leer eens van de Republikeinen", schrijft die aan Links: "Toen Goldwater plat gewalst werd door Lyndon Johnson, werden ze niet chagrijnig en bleven ze eensgezind. Ze voelden aan dat het tijd werd voor een generatiewisseling: jaren later vonden ze hun held in Ronald Reagan". En het moet gezegd: deze machtswisseling, en de ambtstermijn van deze president is door de NeoCons perfect voorbereid. Daar kan Links werkelijk nog wat van leren.

En waar ziet Tromp nu vooral de nieuwe generatie opkomen? Niet in de Democratische partij zelf. Maar in de wetenschap, journalistiek en enkele denktanks. Enne.. bij de bloggers. Bij Talking Points Memo, bijvoorbeeld. Of James Wolcott, I Protest, Ken Lane, Swerveleft, Eschaton, Daily Kos. En Michael Moore natuurlijk.

Alleen: die gehaaidheid van de Republikeinen, dat nergens voor terugdeinzen. Zullen we dat ooit evenaren? Willen we dat?
Hoe willen wij het doen?

Verdonk

Tjdens de nieuwjaarsbijeenkomst van multicultureel instituut Forum ontkende Verdonk dat allochtonen minder kans maken om te worden uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. "Niemand kan mij tot dusver een geval tonen waarin dit is bewezen", aldus de bewindsvrouwe.
Waarop Naima Azough vragen stelde. Of de minister niet het onderzoek kende van Frank Bovenkerk, dat aantoonde dat allochtonnen 30% minder kans hebben om uitgenodigd te worden voor een sollicitatiegesprek? Of dat van Motivaction dat 38% van de bedrijven geen allochtonen in dienst heeft?
In haar haast om Wilders in de schaduw te stellen, heeft Verdonk nu toch een foutje gemaakt.

Zwervers weggelokt met voedsel (geen bier)

Kon je natuurlijk niet hebben, tijdens Bush's inzwering: daklozen en zwervers op straat! Dus moesten soepkeukens in de veiligheidszone effe sluiten. Diegenen die gedacht hadden lekker veel daklozenkranten kwijt te kunnen aan (ahem) vrijgevige Republikeinen kwamen dus bedrogen uit. Maar buiten de veiligheidszone waren nachtopvang en soepkeukens voor de gelegenheid wel 24 uur open.

In 2002 besloot de regering Bush binnen 10 jaar het aantal chronisch daklozen tot nul terug te brengen. Maar erg belangrijk was dat ambitieuze voornemen blijkbaar niet want er werd geen budget voor vrijgemaakt. Dakloosheid neemt de laatste tijd behoorlijk toe: met 13 procent in 2003 en met 6 procent in 2004. Opvallend is, dat daklozen tegenwoordig vaker gezinnen zijn, waarvan de ouder of ouders gewoon werken. Ze kunnen alleen de huur niet meer betalen, omdat de woonlasten enorm zijn toegenomen. Desondanks stelt de regering-Bush voor om een fiks deel van het budget voor goedkope huisvesting te schrappen.

Wilders....

Wat schreef ik nou een paar stukjes geleden over de kwestie van de dood van/doodslag op de Marokkaanse tasjesdief? laten we hopen dat de politiek zich even gedeisd houdt. Niet dus:

"DEN HAAG (ANP) - Tweede-Kamerlid Wilders vindt het ,,schandelijk'' dat het Openbaar Ministerie in Amsterdam een 43-jarige automobiliste verdenkt van doodslag op een Marokkaanse tasjesdief. Wilders: ,,Dit is schandelijk, de wereld op zijn kop. Ze maken van een slachtoffer een dader en andersom. Onbegrijpelijk en ongepast dat deze vrouw in het nauw nu vervolgd wordt. Om over de stille tocht in Amsterdam nog maar te zwijgen.''"

Volgens mij hadden we de goede gewoonte dat politici zich niet met rechtszaken bemoeiden zolang die "onder de rechter zijn". Het is natuurlijk terecht dat Justitie uitzoekt of hier sprake is van 'eigenrichting' c.q. doodslag. Dat mag nu eenmaal niet.

"Het uit de VVD gestapte Kamerlid wil ,,alle Marokkaanse raddraaiers het land uitzetten''. Wilders: ,,Ik word hier helemaal gek van. De mensen zijn de raddraaiers in de steden en dorpen zat. Bij herhaalde straatterreur moeten we deze jongens simpelweg het land uitzetten.''"

Let op hoe hier kleine criminaliteit eerst subtiel, dan minder subtiel, onder "terreur" wordt geschaard.

"Wilders is niet bang dat wetten in de weg staan om criminele Marokkanen het land uit te zetten. ,,Het kabinet wil hetzelfde met terroristen. Het terrorisme op straat moet je net zo behandelen als het terrorisme tegen de Staat. Oppakken, denationaliseren en het land uitzetten, dat is de enige manier''"

Kijk daar hebben we het al.

"Wilders stelde onlangs dat Nederland desnoods het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens moet opzeggen en de grondwet moet wijzigen als dat nodig is om terrorisme en extreme straatoverlast aan te pakken."

Eerst mensenrechten voor terroristen afschaffen. Dan voor criminelen. En tasjesdieven. Straks voor belastingontduikers, zwartrijders, kauwgompapiertjesweggooiers?
Mensenrechten, dat was dat je een eerlijk proces kreeg. Onschuldig was tot het tegendeel bewezen was. Dat je iets terug mocht zeggen als je ergens van beschuldigd werd. Van die beschavingsdingen. Ik hou wel van beschaving.

pedzzzzzzzzzzzz

Okee het hoort hier over politiek te gaan, maar soms zijn ook andere onderwerpen favoriet. Nee niet katten. Koffie.
Douwe Egberts heeft de concurrentie een fikse pedz uitgedeeld. Het Europees Octrooi Bureau in München heeft geconcludeerd dat pedzz een uitvinding zijn van DE. Die dus de rechten erop heeft. En nu andere merken die veel goedkoper pedzz verkopen, eruit kan procederen.

Goede ontwikkeling! Ik snap namelijk niet waarom mensen die pedzz kopen. Ze zijn stinkduur. En veel minder lekker. In pedzz heb je nauwelijks keus terwijl er niks leuker is dan (letterlijk) in koffiewinkeltjes rondsnuffelen. Okee, bijna niks leuker. Bovendien, met pedzz kun je ook niet je handen wassen als je aan je motor gesleuteld hebt. Je ijskast van rare luchtjes bevrijden. Insecten weghouden van je tomatenplantjes. Of eieren beschilderen. Je planten bemesten. Of orakelen.

Voor degene die zich nu geen raad meer weet met de senseejoo: je kunt ook zelf pedzz maken. Veel miljeu-vriendelijker en je kunt er de koffie in stoppen die je maar wilt.

Eventjes wat buitenlandse politiek..

... de volgende in het rijtje Afghanistan en Irak is natuurlijk Iran. Leeskamer (dat is pas echt een intellectueel weblog, tegen de tijdgeest in) wijst op een artikel in de New Yorker van de hand van Seymour Hersh (hier be-columd door Frits Abrahams), waarin zowel de politieke als de militaire tactiek. Om het simpel te zeggen: Europa probeert Iran en met onderhandelingen toe te krijgen hun nucleair programma openbaar te maken en in te perken cq af te bouwen. De VS doet daar niet aan mee. Integendeel, die zien dat het liefst mislukken, zodat ze straks een reden hebben om binnen te vallen.

Daar zit ze dan.

(foto: NU.nl)

Tasjesroof met beladen afloop (op beladen plek)

AMSTERDAM, 18 JAN. Een 19-jarige jongen is gisteravond in Amsterdam om het leven gekomen na een mislukte tasjesroof op de Linaeusstraat. (...) De automobiliste reed volgens de politie achteruit de dieven achterna. Door nog onbekende oorzaak ontstond een aanrijding met de bromfiets, waarna de auto doorschoot. Daarbij kwam de jongen beklemd te zitten tussen de auto en een boom. Hierbij raakte de 19-jarige verdachte levensgevaarlijk gewond. Hij overleed ter plaatse. De tweede verdachte wist te ontkomen en is nog voortvluchtig.
(Bron: NRC)

Rel in kiem gesmoord. Marokkaanse buurtvaders kwamen eraan te pas, een crisisteam, boze Marokkaanse jongeren, virtuele borreltafels, politie die benadrukt dat de automobiliste achteruit reed (en de jongen dus niet expres doodgereden kon hebben) en alle kranten die netjes herhalen dat het een ongeval was. Als nou de politiek zich ook nog even inhoudt?

Greenpeace probeert het uit te leggen.

Grote advertentie, voorpagina Volkskrant:

Greenpeace is tegen de Canadese zeehondenjacht. Dus pakken we het probleem bij de bron aan: de Canadese overheid.

Probleem is: ze hebben vast gelijk. Dat dat uiteindelijk effectiever is. Maar zo onzichtbaar. En dat voor een campagneorganisatie.

De vorm van de advertentie -witte letters, zwarte achtergrond- wekt eerlijk gezegd irritatie op. De vormgeving bevestigt het beeld van de gelijkhebberige krienpies. Een lief zeehondjesfotootje (ahhh luuuuf) en een lapje tekst waarin op een beetje bescheiden toon het standpunt wordt uitgelegd was volgens mij beter geweest.
Nouja. Had mij meer aangesproken.

Morgen...

... komt Hirsi Ali terug. Er is een foto- en televisiemoment met Van Aartsen. Een laaif persconferentie. Een moment voor de internationale pers. Hirsi Ali bij het vragenuurtje. Weisglas zal een paar woorden wijden aan de situatie van Hirsi Ali.
Bereid je maar vast voor op de avondkranten en het journaal.

Zeker weten, Aart-Jan!

"In het jaar 2006 kunnen de lonen weer omhoog en kunnen ook de ambtenarensalarissen en de uitkeringen weer meegroeien." Dat zei Aart-Jan "read my lips" de Geus vanmiddag in het tv-programma Buitenhof.
In 2006....dat weet ik nog niet. Maar 2007, dat weet ik zeker. Want dan zijn er verkiezingen.

Hoe terrorisme te bestrijden?

De New York Review of Books heeft deze keer een feature over terrorisme. Dat werd tijd want de laatste tijd regent het natuurlijk boeken daarover. De NYRB doet er eventjes zeven, dus dat is een mooie gelegenheid om up to date te raken.


9/11

Wat meteen opvalt is het gebrek aan consensus over wat Al Qaida nu eigenlijk is en hoe de organisatie in elkaar zit. De meningen lopen uiteen van een enorm groot en goed ge-equipeerde organisatie met vele uitgebreidde ondergrondse bases in Tora Bora (volgens Rumsfeld en Bush, toen ze net Afghanistan waren binnengetrokken) tot een redelijk zootje ongeregeld, dat als organisatie niet veel meer voorstelt, maar waarvan de aanpak, de stijl, de wereldvisie en de methoden door veel andere groepen nagevolgd worden (volgens Jason Burke in "Al Qaeda: Casting a shadow of Terror").


Most wanted.

Of dat nu waar is of niet, de belangrijkste actie van de regering-Bush was vervolgens de oorlog verklaren aan Afghanistan en Irak. Was dat effectief? In Afghanistan is Bin Laden niet gepakt. In Irak zijn massavernietigingswapens nooit gevonden. Een verband tussen Iraq en Al Qaeda is nooit aangetoond, maar het vervelende is dat dat er nu langzamerhand wel begint te komen. Kleine groepjes in Iraq beginnen Bin Laden's methoden te omhelzen. De Amerikanen hebben er een vruchtbare voedingsbodem voor gecreëerd.

Als je daar goed over nadenkt, is de war on terror tamelijk onverantwoord. Intussen wordt er nauwelijks geïnvesteerd in bescherming van de bevolking. In America the Vulnerable betrekt Stephen Flynn nuchter de stelling dat terrorisme een onderdeel vormt van het dagelijks leven, of we het nu willen of niet. En dat we er dus mee om moeten leren gaan. Betekent dat: meer bevoegdheden voor politie en geheime diensten? Invoering van een identificatieplicht terwijl dat niet werkt?
Nee, het betekent: beter voorbereid zijn om de bevolking te helpen en bij te staan als er iets gebeurt - en daarmee de gevolgen van terrorisme in toom te houden. Bijvoorbeeld door grensbewaking - en dan vooral screening van vracht in containers en in vliegtuigen die de VS binnenkomen, te verbeteren. Die is nu allerbelabberst, betoogt Flynn. Ziekenhuizen zouden beter voorbereid moeten zijn op het helpen van grote aantallen slachtoffers. Chemische industrie is onvoldoende beveiligd. En zelfs zoiets simpels als beschermende kleding voor hulpdiensten is onvoldoende aanwezig.

De paniek waarmee een terroristische aanval gepaard gaat, veroorzaakt enorme sociale en economische schade. Om over de politieke schade nog maar te zwijgen. De regering-Bush reageert eerder met meer geheimhouding, met beroep op intelligence die meermalen fout is gebleken, en met repressie dan met eerlijke voorlichting. Mensen worden behandeld als babies in plaats van als burgers, vindt Flynn. Op de lange termijn doet dat schade aan democratie en burgersschap.


vredesdemo

De grote verdienste van het artikel is dat duidelijk wordt dat er meerdere manieren zijn om op terrorisme te reageren. Dat repressie en oorlog niet de enige manier is, maar dat er manieren zijn die onze maatschappij en de manier waarop wij leven, de vrijheden waar we trots op zijn, beter intact laten.

Ja Jeeeezus

Ik weet het nog steeds niet!

Redding voor Greenpeace

De Volkskrant heeft vandaag een paginagroot stuk over Greenpeace. Daarin laat ze een aantal oud-leden en oud- activisten aan het woord die klagen dat Greenpeace Greenpeace niet meer is. Gemakkelijk, een beetje goedkoop Greenpace-bashing is het en dat is een peuleschil sinds het Brent-Spar debacle.
De Volkskrant signaleert een steeds grotere spagaat: aan de ene kant een steeds professionelere organisatie (een multinational, zeggen sommigen; een leeg merk, zeggen anderen) met een heel korps aan voorlichters. En aan de andere kant de traditioneel gebleven achterban die nog steeds dappere jongens en meisjes in rubberbootjes wil zien, en aansprekende acties. Greenpeace weet daar geen weg mee. Hoe het dan wel zou moeten, dat weet de Volkskrant ook niet. Ze houdt het een beetje bij mopperen op Greenpeace. Vandaar: goedkope journalistiek.

Zo rond de gevolgen van de tsunami zie je initiatieven ontstaan, die een heel nieuw licht werpen op de mogelijkheden van Greenpeace. Ontzettend veel mensen richten tegenwoordig hun eigen hulporganisatietje op. Geld gaat zo rechtstreeks naar projectjes dáár, zonder dat er "iets aan de strijkstok blijft hangen", zoals dat heet.


Sjouwvakantie... (foto Ikon)

Meer en meer wordt daarbij gebruik gemaakt van internet, op een manier die rechtstreeks contact tussen hier en daar mogelijk maakt. Je had al NetAid en in Nederland bijvoorbeeld Nabuur. Je hebt nu na de ramp ook AdoptSriLanka.com en de Sri Lanka Association. Allemaal sites waar je vrij direct contact kunt hebben met de projectjes en gemeenschappen die je wilt steunen. Tegenwoordig kun je zelfs op vakantie om vrijwilligerswerk te doen. Huizen bouwen voor arme mensen bijvoorbeeld. Ook rond de ramp is al het een en ander georganiseerd.


Wel een goede reisverzekering afsluiten.

Dat lijkt me de oplossing voor Greenpeace. Hup die rubberbootjes weer uit de schuur. En dan doe-het-zelf -vakanties zeehondjes beschermen en walvissen redden. Onder deskundige begeleiding natuurlijk.

Liberaal of liberaal?

Vandaag had ik eindelijk weer eens tijd om de krant te lezen. In de Volkskrant in hun rare nieuwe katern dat vroeger Wetenschap heette en nu Kennis, een stukje over liberalisme. Of liberalismes. Want daar zijn verschillende stromingen in. Een tijdje terug beschuldigde Wiegel Ayaan Hirsi Ali ervan dat ze geen echte liberaal was omdat ze de overheid wilde laten ingrijpen in godsdienstbeleving van mensen. En dat vond hij geen liberaal standpunt.

Maar jawel, dat is het wel. Op gezag van historicus Te Velde onderscheidt Volkskrant twee liberale stromingen. De ene is Brits en protestants, en definieert vrijheid als het recht gevrijwaard te blijven van overheidsbemoeienis. De samenleving functioneert het best als mensen zo veel mogelijk hun eigen zaakjes regelen. Dat zie je terug in de Neo-Conservatieve houding dat de overheid altijd zo klein mogelijk moet zijn omdat ze een onderdrukkend instituut is. Zie bijvoorbeeld Thatcher en Reagan. Het gekke is, dat dat een zeer achterhaald standpunt is. De meeste bestuurskundigen zijn van mening dat overheid en de politiek hebben juist veel aan zeggenschap en invloed verloren hebben. Toch is het idee van de overheid als onderdrukker nog onverminderd populair, vooral in de VS. Bush is onder andere gekozen op het 'ticket' belastingverlaging en verkleinen van de overheid. Wilders laat weten het ook aan zijn programma toe te willen voegen.


Halsema tijdens het GroenLinks Forum, 6 november 2004.

Hirsi Ali vind helemaal niet dat de overheid niks te zoeken heeft in het privéleven van mensen. De staat mag van haar ingrijpen als bijvoorbeeld de integratie in het geding is. Wiegel mag dan wel vinden dat ze daarmee geen echte liberaal is, Te Velde geeft hem ongelijk. Met haar standpunten sluit ze aan bij een Jakobijnse vorm van liberalisme, die het hier nooit goed heeft gedaan maar in Frankrijk wel. De Jakobijnen waren van mening dat het volk zo lang geknecht was geweest, dat de staat de taak had om het volk in de goede richting te leiden. De staat moest de mensen in feite dwingen om vrij te zijn. Dat gaat wel ver - GroenLinks' Grote Roerganger Femke Halsema vindt bijvoorbeeld in haar vrijzinnigheid dat de staat mensen niet moet dwingen, maar wel actief voorwaarden moet scheppen voor vrijheid.
Maar goed. Dus toch een echte liberaal, Hirsi Ali. Boeiend vak, politieke geschiedenis.

Om over na te denken.

Fascinerende vraag. Grote geesten speculeren soms over iets dat later waar blijkt, ook al kunnen ze het nog niet bewijzen. Dat de aarde rond is bijvoorbeeld en om de zon draait. "Esprit de divination", noemde Diderot dat. (Minder grote geesten blijken het fout te hebben of raken in vergetelheid zodat ze nooit worden uitgeroepen tot Grote Geest).
Heb je ook van die dingen? Wat denk je dat waar is, ook al kun je het niet bewijzen? Reincarnatie? Het bestaan van andere beschavingen? Dat materie bewustzijn is?
Bijdragen in het Engels naar: The World Question Centre 2005. En lees de antwoorden van anderen. Als je het een beetje leuk doet kom je in de Frankfurter Allgemeine of in de New York Times .
(Via Leeskamer)

predicting the blogosphere.

Linkdump: NRC doet weer eens een stukje over weblogs. En een op de 16 Amerikanen heeft er één. Men verwacht dat de nieuwsvoorziening daardoor ingrijpend zal veranderen. En het politiek bewustzijn neemt toe, onder andere door al dat gediscussieer op weblogjes. Denken ze.

beetje back to normal?

In het hieronder geciteerde interview met Eerdmans riep deze ook Wilders op om zijn toon ten aanzien van moslims te matigen. Dat wees Wilders vandaag af. Als hij niet uitkijkt wordt hij een one-issue partij. Overigens begint hij in de peilingen langzamerhand terrein te verliezen.
Hirsi Ali komt langzamerhand onder vuur te liggen. Eerder verweet Brinkhorst haar dat ze teveel provoceerde . Dat moest hij ijlings herroepen. Maar Wiegel bekritiseerde haar vorige week in Buitenhof en kon dat ongestraft doen. Een liberaal hoort zich niet te bemoeien met andermans godsdienst, vindt hij. Hij was daarmee de eerste prominente VVD-er die vraagtekens durfde te zetten bij haar werkwijze. Eindelijk komt de VVD weer bij zinnen.
Volgende week schijnt ze weer terug te komen, Ayaan.

Tegenstrijdigheden

Onder de ochtendkoffie viel het me al zo op, dat ik de zaterdagkrant even terzijde schoof. Om het te overpeinzen. Nouja ook omdat er dringend een nieuw paars leren rokje moest worden gekocht.

(Waaruit kan worden opgemaakt dat ik niet mijn hele portemonnee heb uitgeschud. Anderzijds is het ook weer zo dat ik zwaar heb overgewerkt en dat telt ook).

Maar goed, wat was er dan? Waarschijnlijk onbewust portretteert de Volkskrant dit weekend twee heel tegenstrijdige bewegingen in de saamleef' (op z'n Balkenends). De krant opent met een verwijzing naar een interview met Joost Eerdmans (LPF). Eerdmans is hèt politiek-strategische talent binnen de LPF. Hij wil samen met Geert Wilders (plus Marco Pastors en Ronald Sörensen van Leefbaar Rotterdam) een brede beweging oprichten. Met speerpunten als veiligheid ("Stuur het leger probleemwijken in"); stoppen met de subsidiecultuur; de Antillen verkopen aan de hoogste bieder; meer directe democratie.


Joost Eerdmans.
Het moet een partij worden met niet teveel gedoe en discussie, maar een beweging, een mediapartij die geen congressen organiseert maar happenings met veel show en ballonnen. Vlak voor de verkiezingen wil hij met lijsttrekker en programma komen, om de berichtgeving in de media vlak voor de verkiezingen zo veel mogelijk te domineren en andere partijen de wind uit de zeilen te nemen.

Eerdmans is echt een slimme jongen; zo'n partij zou de hype rond Pim wel eens kunnen evenaren. Hard optreden en niet teveel relativeren of nadenken, want dat is maar soft gezeik. Dat is een politieke stijl die nog steeds op grote weerklank kan rekenen, zeker als ze een beetje inspeelt op verongelijkte gevoelens bij de zelfverklaarde 'gewone man'.

En aan de andere kant dan dit:


"Vandaag gaat het nieuwe debatkatern van de Volkskrant, het Betoog, van start. Er is in de afgelopen tijd genoeg gesomberd. Deze redactie wil haar energie steken in goede ideeën die de wereld vooruit helpen; in het besef dat optimisme verplicht".
Dat schrijft de Volkskrant-redactie. En gelijk ook een interview met Jan Andreae, initiatiefnemer van de ietwat softe actie Nederland niet kapot te krijgen punt ennel.

Wat krijgen we nu? Een heuse poging tot Tegenbeweging? Het burgerschaps- en verantwoordelijkheidsgevoel is nog een beetje onbeholpen vormgegeven. Een beetje zoals het Waterland-manifest. Het trilt allemaal nog een beetje op de pootjes, je blaast het zo om. Aandoenlijk. Ja.

Remkes

Op zijn website reageert Remkes op de aantijginngen aan zijn adres in de pers en op zijn gastenboek. Tijdens het kamerdebat over de moord op Van Gogh stond hij te stuntelen, en sindsdien 'bungelde' hij. De afgelopen week speculeerde de pers dus gretig op zijn val. Maar nu reageert hij weer nuchter en onverstoorbaar als vanouds. "Regel één tijdens rampen,"schrijft hij op zijn website, "is dat hulpverleners en verantwoordelijke autoriteiten hun werk moeten kunnen doen, en dat iedereen die er niets te zoeken heeft moet wegblijven."
Dat absoluut waar, ongeacht of mensen nu denken dat het een kutsmoes is of niet. Hup Johan!

Kan nog: geven voor de slachtoffers van de tsunami.

Mooie beloften.

Regeringen buitelen over elkaar heen om geld te beloven voor de humanitaire hulp aan de tsunamislachtoffers en voor de wederopbouw. Doet Duitsland 500 miljoen euro, doet Australie gauw 575 miljoen. Maar mooie beloften maken nog geen schuld, schrijft het NRC: niet alles dat wordt toegezegd, wordt ook daadwerkelijk overgemaakt....
Overigens is Nederland een Nette Donor. Wat we beloven, geven we ook.

op tijd thuis

Vandaag weer eens op tijd thuis! Ik kan zelfs nog naar de televisieactie gaan kijken. Heb nog gevraagd of ik iets mocht vertellen op mijn weblogje. Over het werk bedoel ik. Maar dat mocht niet, behalve als ik het helemaal afstemde met de afdeling voorlichting. Dat is een héél gedoe. Doe ik dus maar niet....

effetjes wat minder

Anderhalve week voor de ramp begon ik aan een nieuwe plaatsing op de afdeling Noodhulp van 't Miensteerrie. Dus nu zijn we elke dag het klokje rond aan het werken. We eten ook hier - we gaan alleen naar huis om te slapen. Dat zal nog wel even duren. Vandaar dat ik even wat minder zal schrijven hier.

Enne.... voor degenen die via Google hier terechtkomen: we gaan op onze afdeling alleen over de hulpverlening. Niet over vermiste of gevonden personen. Daarover kun je bellen met de crisisdienst van het Ministerie van Buitenlandse Zaken: 070-3487770.

In de VS...

...zijn ze zich intussen hier, hier , hier en hier druk aan het maken over de lousy 15 miljoen die Bush in eerste instantie toezegde voor de tsunami-slachtoffers. "Een derde van wat het feestje ter ere van Bush' inauguratie gaat kosten", sputtert Left2Right. "Evenveel als vier uur bezetting van Irak kost", telt Swerveleft. Inmiddels is de som fiks verhoogd. Toen bleek dat de VS wel erg ver achter bleven bij Japan en Europa.

Ian Buruma over Nederland.

Eerder schreef ik over Occidentalisme, het nieuwste boek van Ian Buruma. Hij heeft nu een artikel geschreven over Nederland na de moord op Van Gogh voor de New Yorker. Waarin hij Bolkestein interviewt ("The refusal to take his arguments seriously had the unfortunate result that church and bar -kerk en kroeg, as the Dutch say- fell into the hands of demagogic politicians like Pim Fortuijn", schrijft Buruma) . En beschrijft hoezeer politici in de war waren -hij citeert Paul Scheffer ("The self-declared impotence of ourgovernment to guarantee public order is the biggest threat to tolerance"). En praat met de rector van een Amsterdamse scholengemeenschap: ""We used to encourage them (allochtone kinderen, BP) to work harder than other children, to go tht extra length. (...) But we put too much pressure on them. Even when they have done everything we asked of them, they will have disappointments. It is often harder for Muslim children to find jobs, for example. And when that happens they can get very angry indeed"). Hij beschrijft een discussie in de klas: waar een meisje met sluier het hoogste woord heeft, ook al vinden haar fundamentalistische broeders dat maar niks. Ook als ze zegt dat Moslimvrouwen helemaal niet onderdrukt worden. Tot protest van de andere meisjes. En de witte kinderen zitten er stilletjes bij. Nog steeds het gevoel er niks over te mogen zeggen?
Niet echt nieuwe gezichtspunten, maar een leuk stuk. Journalistiek, niet zo doorwrocht en doordacht als zijn boek. Ik wacht eigenlijk nog steeds op zijn beloofde essay waarin hij uit gaat leggen dat Europa wordt in feite gebruikt als een strijdtoneel voor een gevecht dat in de Arabische wereld is losgebrand: tussen religieuze regimes en gefaalde seculiere regimes.

Dutch Bloggies

Dutch Bloggies. Ik wist eerst niet wat dat was, maar ik ben natuurlijk nog een relatieve nieuweling. Prijzen voor de beste Nederlandse weblogs, in wel 16 categoriën, zoals 'beste kunst en cultuur-weblog', 'beste collectief weblog', 'beste tech-weblog', 'beste politiek weblog', 'meest originele weblog', enzovoort. Nomineren kan hier, tot 15 januari.
Het meest originele weblog in het buitenland zou ik wel weten trouwens...

wensen

(foto Jan Carel Vierbergen)

De oudejaarskranten zijn niet bepaald optimistisch getoonzet. "Het regent harder dan ik hebben kan/ harder dan de grond aan kan", neurie ik al de de hele dag. Terwijl het niet eens regent, zeg.
"Edward Hooper, "Nighthawks". Tsunami. Mislukte integratie. Naieve tolerantie. Economische dip. Bush. Concurrentie met China. Moord op Van Gogh. Wilders ", zoemen de kranten dit weekend.

Projectje "Nederland 2015" met het AmbtoNetwerk. Verhuizen naar Amsterdam. Gedichten lezen. Scherp blijven. Humor houden. Weekje naar New York, plan ik. Twee weekjes Griekenland, wat vaker wandelen. En wat vaker met vriendinnen uit eten. Veel lezen. En vooral: lekker tegendraadse dingen blijven doen en schrijven, neem ik me voor.

Iedereen een mooi 2005!!

Gelukkig Nieuwjaar!