Taboe op praten over kernenergie na Japan onzinnig

Eerder betoogden Kos en Van Gelder dat GroenLinks-kamerlid Liesbeth van Tongeren de situatie in Japan 'misbruikte' om te pleiten voor een referendum over kernenergie. Zij sloten zich daarmee aan bij opmerkingen van Diederik Samsom, die stelde dat dit niet het moment is voor een discussie. Ik vrees dat Kos en De Gelder, en ook Samsom, een beetje naïef zijn. Rechts heeft de neiging te pas en te onpas zaken taboe in politieke debatten te verklaren. En ze begint nu ook al links voor te schrijven waar ze wel of niet over mag praten. Zo ook over kernenergie.

Het komt de kernenergielobby begrijpelijkerwijs nu eventjes niet uit om het over kernenergie te hebben, dus roept ze dat het 'uit piëteit' even niet mag. PvdA-er Diederik Samsom en ook Kos en De Gelder gaan daar ten onrechte in mee. Want als we ons vanwege een vaag geformuleerde 'piëteit' taboes laten aanpraten, waar leidt dat dan toe? Zou het verstandig zijn geweest om 'uit pieteit met de slachtoffers', niets te zeggen over het volstrekt verwaarloosde watermanagement en de aan nalatigheid grenzende slechte hulpverlening na orkaan Katrina? Zodat vervolgens, de criticasters de mond gesnoerd, Bush zou hebben kunnen doen alsof er niets aan de hand was?

Jammer, pech, zo'n orkaan, kan gebeuren, kan de president ook niks aan doen. Maar dat er vele malen meer slachtoffers vielen dan nodig was, en dat de overheid haar plicht zwaar verzaakt had, dat was wellicht niet meer aan het licht gekomen. En als het wel aan het licht was gekomen, was het inmiddels ondergesneeuwd door ander nieuws, want de urgentie was er af. Bush had derhalve geen enkele druk meer ervaren om iets te verbeteren aan de wijze waarop dijkbewaking en de hulpverlening bij rampen plaatsvindt. Kortom: wie zwijgt op het moment dat het ijzer heet is, stemt toe. En heeft later minder poot om op te staan en minder zeggingskracht. Het is nogal duidelijk dat dat inderdaad is waar de kernenergie-lobby op uit is.

In Japan zelf wordt momenteel ook openlijk getwijfeld over kernenergie. En dat is niet zo vreemd. Als er één ding is dat de ramp in Japan laat zien, is het wel dat de ernst van ongelukken door de kernenergie-industrie wordt verzwegen en gebagatelliseerd. Niet alleen Tepco maakt zich daar zeer frequent aan schuldig, maar dichterbij ook bijvoorbeeld Urenco, net over de grens in Duitsland. De kernenergielobby en -industrie hebben er doodeenvoudig geen belang bij dat incidenten openbaar worden. Dus worden die liever verzwegen.

Er lijkt hier sprake te zijn van een structureel probleem: uitbaters van kerncentrales hebben er geen belang bij om incidenten bekend te maken, en doen dat dus ook minder, doen het met vertraging, of bagatelliseren en verzwijgen incidenten. Maar wij zijn voor wat betreft veiligheid en volksgezondheid wel afhankelijk van diezelfde uitbaters. Verontrustender is het nog, wanneer blijkt dat de overheid simpelweg onvoldoende kennis en ervaring in huis heeft om de bedrijven te controleren, zoals belangrijke overheidsfunctionarissen afgelopen zaterdag in de Volkskrant stelden. Dan is er sprake van een structureel probleem in de wijze waarop we de energievoorziening op het gebied van kernenergie vormgeven - een probleem, dat zich juist in Japan nu in alle hevigheid voordoet. Het lijkt mij niet verstandig om dát ook nog onder het tapijt te laten moffelen. Afgezien nog even van dat eh, kleine probleempje met dat afval.

Deze column verscheen eerder op Joop.nl

Aanbevelingen voor EK-kandidatuur Brechtje (7): Betrokken, origineel, scherp

Brechtje Paardekooper toont al jaren een grote betrokkenheid bij maatschappelijke vraagstukken en verrijkt het debat op een relevante, originele manier.
Via de Waterlandstichting heeft Brechtje jarenlang het debat rond actuele thema's ter linkerzijde van het politieke spectrum gevoed en hiermee een belangwekkende bijdrage geleverd aan opinievorming. Na jaren het debat op diverse podia te hebben gevoerd is het tijd dat Brechtje haar inzichten en scherpe manier van analyse in de politieke arena gaat laten zien.

Daan Spaargaren,
Corporate Sustainability Analyst,
Redacteur Waterstof (Denktank Waterland)

Morgen stelt het congres van GroenLinks onder meer de volgorde van de kieslijst voor de Eerste Kamer vast. Daarbij ga ik voor plaats zes. Bovenstaand is één van de aanbevelingen voor mijn kandidatuur als senator, en natuurlijk één waar ik erg blij mee ben.

Ik beschouw het als een eer en een voorrecht om volksvertegenwoordiger te zijn. Alleen dat al is een goede reden om stevig campagne te voeren voor het GroenLinks Congres en daarna. Voor degenen die willen weten welke ervaring ik in ga zetten, waarom ik juist nu in de Senaat wil en wat ik daar wil gaan doen, staat hier een filmpje.

Kortom: Blijf bij de les, Brechtje op zes!

Aanbevelingen voor EK-kandidatuur Brechtje (6): scherp oog voor politieke ontwikkelingen, een aanwinst voor de Eerste Kamer

Brechtje heeft een scherp oog voor politieke ontwikkelingen en een scherpe pen, waarmee ze al menige discussie is gestart. Net buiten de hijgerige politieke arena, maar midden in het maatschappelijk debat. Haar basis ligt in het buitenlands beleid, maar juist daardoor is ze een generalist die op veel andere terreinen haar mannetje staat. Zij is een aanwinst voor de Eerste Kamer.
Herma Hofmeijer,
Oud-directeur Vereniging Rijksgesubsidieerde Musea,
Oud-voorzitter GroenLinks Afdeling Utrecht

Morgen stelt het congres van GroenLinks onder meer de volgorde van de kieslijst voor de Eerste Kamer vast. Daarbij ga ik voor plaats zes. Bovenstaand is één van de aanbevelingen voor mijn kandidatuur als senator, en natuurlijk één waar ik erg blij mee ben.

Ik beschouw het als een eer en een voorrecht om volksvertegenwoordiger te zijn. Alleen dat al is een goede reden om stevig campagne te voeren voor het GroenLinks Congres en daarna. Voor degenen die willen weten welke ervaring ik in ga zetten, waarom ik juist nu in de Senaat wil en wat ik daar wil gaan doen, staat hier een filmpje.

Kortom: Blijf bij de les, Brechtje op zes!

Aanbevelingen voor EK-kandidatuur Brechtje (5): Weloverwogen, met heldere principes

Ik ken Brechtje als iemand die een zeer ruime interesse en een brede kennis heeft van veel actuele thema's. Ze gaat in haar meningsvorming niet over een nacht ijs, is nooit star maar hanteert wel duidelijke principes als uitgangspunt. Dit levert de weloverwogenheid op die in mijn ogen iemand zeer geschikt maakt voor een plek in de Eerste Kamer.

Wendy Ruwhof
Wethouder voor GroenLinks, Gouda

Aanstaande zaterdag stelt het congres van GroenLinks onder meer de volgorde van de kieslijst voor de Eerste Kamer vast. Daarbij ga ik voor plaats zes. Bovenstaand is één van de aanbevelingen voor mijn kandidatuur als senator, en natuurlijk één waar ik erg blij mee ben.

Ik beschouw het als een eer en een voorrecht om volksvertegenwoordiger te zijn. Alleen dat al is een goede reden om stevig campagne te voeren voor het GroenLinks Congres en daarna. Voor degenen die willen weten welke ervaring ik in ga zetten, waarom ik juist nu in de Senaat wil en wat ik daar wil gaan doen, staat hier een filmpje.

Kortom: Blijf bij de les, Brechtje op zes!

Aanbevelingen voor EK-kandidatuur Brechtje (4): een zeer prettige aanwinst voor het Eerste Kamer team!

Brechtje is een scherpzinnige denker, die haar denkbeelden ook nog eens goed en inspirerend weet te verwoorden. Ze kan zaken agenderen binnen en buiten GroenLinks. Een goede samenwerker, een zeer prettige aanwinst voor het Eerste Kamer team!

Mildi Rouw,
hoofd afdeling duurzaam bouwen en energie, Dienst Milieu en Bouwtoezicht Amsterdam,
Oud-lid Partijbestuur GroenLinks

Aanstaande zaterdag stelt het congres van GroenLinks onder meer de volgorde van de kieslijst voor de Eerste Kamer vast. Daarbij ga ik voor plaats zes. Bovenstaand is één van de aanbevelingen voor mijn kandidatuur als senator, en natuurlijk één waar ik erg blij mee ben.

Ik beschouw het als een eer en een voorrecht om volksvertegenwoordiger te zijn. Alleen dat al is een goede reden om stevig campagne te voeren voor het GroenLinks Congres en daarna. Voor degenen die willen weten welke ervaring ik in ga zetten, waarom ik juist nu in de Senaat wil en wat ik daar wil gaan doen, staat hier een filmpje.

Kortom: Blijf bij de les, Brechtje op zes!

Aanbevelingen voor EK-kandidatuur Brechtje (3): Erudiet, en een goede planner!

Brechtje verenigt een unieke combinatie van eigenschappen: ze is een erudiet denker die plannen graag en snel ook tot uitvoering brengt. Zij kan praktisch maken hoe GroenLinks de toekomst ziet.

Henrike Karreman,
Programmamanager directoraat generaal Preventie Jeugd en Sancties, Ministerie van Justitie

Aanstaande zaterdag stelt het congres van GroenLinks onder meer de volgorde van de kieslijst voor de Eerste Kamer vast. Daarbij ga ik voor plaats zes. Bovenstaand is één van de aanbevelingen voor mijn kandidatuur als senator, en natuurlijk één waar ik erg blij mee ben.

Ik beschouw het als een eer en een voorrecht om volksvertegenwoordiger te zijn. Alleen dat al is een goede reden om stevig campagne te voeren voor het GroenLinks Congres en daarna. Voor degenen die willen weten welke ervaring ik in ga zetten, waarom ik juist nu in de Senaat wil en wat ik daar wil gaan doen, staat hier een filmpje.

Kortom: Blijf bij de les, Brechtje op zes!

Aanbevelingen voor EK-kandidatuur Brechtje (2): onderzoekend, praktisch, vastberaden, strijdvaardig

Uniek aan Brechtje is dat zij oprechte betrokkenheid met de samenleving combineert met een doorwrocht onderzoekende mentaliteit en kennis van zaken. Brechtje draagt veel waarden van het nieuwe, optimistische Groenlinks in zich: geloof in een betere toekomst, een praktisch instelling, vastberaden, strijdvaardig.

Dylan van Rijsbergen,
Schrijver en publicist, co-auteur'Slow Sex', auteur: 'Het onbehagen van de Man'.

Aanstaande zaterdag stelt het congres van GroenLinks onder meer de volgorde van de kieslijst voor de Eerste Kamer vast. Daarbij ga ik voor plaats zes. Bovenstaand is één van de aanbevelingen voor mijn kandidatuur als senator, en natuurlijk één waar ik erg blij mee ben.

Ik beschouw het als een eer en een voorrecht om volksvertegenwoordiger te zijn. Alleen dat al is een goede reden om stevig campagne te voeren voor het GroenLinks Congres en daarna. Voor degenen die willen weten welke ervaring ik in ga zetten, waarom ik juist nu in de Senaat wil en wat ik daar wil gaan doen, staat hier een filmpje.

Kortom: Blijf bij de les, Brechtje op zes!

Aanbevelingen voor EK-kandidatuur Brechtje (1): vasthoudend, scherp en communicatief.

Brechtje Paardekooper: zeer toegewijd en deskundig op het gebied van de publieke sector, diversiteit en feminisme; vasthoudend, scherp en communicatief. Kortom het ideale Eerste Kamerlid voor Groenlinks!

Evelien Tonkens, Hoogleraar Actief Burgerschap, Universiteit van Amsterdam, columnist voor de Volkskrant

Aanstaande zaterdag stelt het congres van GroenLinks onder meer de volgorde van de kieslijst voor de Eerste Kamer vast. Daarbij ga ik voor plaats zes. Bovenstaand is één van de aanbevelingen voor mijn kandidatuur als senator, en natuurlijk één waar ik erg blij mee ben.

Ik beschouw het als een eer en een voorrecht om volksvertegenwoordiger te zijn. Alleen dat al is een goede reden om stevig campagne te voeren voor het GroenLinks Congres en daarna. Voor degenen die willen weten welke ervaring ik in ga zetten, waarom ik juist nu in de Senaat wil en wat ik daar wil gaan doen, staat hier een filmpje.

Kortom: Blijf bij de les, Brechtje op zes!

Missie Kunduz: de dilemma's voor GroenLinks

Kunduz

Donderdagnacht ging de kamer, met steun van D66 en GroenLinks, akkoord met de missie in Kunduz. Daar ging een heftige parlementaire discussie aan vooraf, waarbij het Kabinet grif toezeggingen deed, die misschien niet allemaal even realistisch waren.

Want de context in Afghanistan zit zacht gezegd niet mee voor deze missie. Afghanistan staat volgens Transparency International in de top-3 van de meest corrupte landen ter wereld. Karzai heeft zijn herverkiezing te danken aan bedrog. En de mogelijkheid van de internationale gemeenschap goed bestuur af te dwingen is vergeleken met een paar jaar geleden beperkt geworden. In 2014 zullen de meeste buitenlandse troepen zijn vertrokken en President Karzai trekt zich nu al weinig meer van de internationale gemeenschap. Nu er lucratieve grondstoffen zijn gevonden, staan Afghaanse machthebbers voorgesorteerd om een graantje mee te pikken. Dit is, kortom, geen regering die er belang bij heeft corruptie en rechteloosheid met kracht te bestrijden. Zelfs onder zware internationale druk boekt de corruptiebestrijding maar schoorvoetend resultaat.

Daarbij komt dat we in Kunduz niet lead nation zijn. Dankzij die positie kon Nederland in Uruzgan sterke invloed uitoefenen op hoe het bestuur functioneerde. In de jaren dat Nederland de leiding had, hadden de verschillende ethnische groepen inspraak in bestuursbesluiten en verbeterde de democratie en het bestuur. Het relatief lage geweldsniveau dat Nederland hanteerde droeg bij aan stabiliteit. In Kunduz zijn we afhankelijk van de Duitsers. Die zijn overigens wel beduidend ontvankelijker voor onze positie dan de Amerikanen.

Maar er is ook een andere kant. GroenLinks-leider Jolande Sap heeft, conform de motie Peters-Pechtold en het verkiezingsprogramma, gevochten om de politiemissie zo civiel mogelijk te maken. De training van agenten is langer geworden en meer gericht op civiele taken. Er ligt een toezegging dat het huidige hoofd van de politie in Kunduz vervangen wordt – al moeten we nog zien wat daarvan terecht komt en wie er voor in de plaats komt. Er is toegezegd dat Nederland invloed zal krijgen op de recrutering -al zal het politieke druk vergen om dit daadwerkelijk af te dwingen. En er is de toezegging dat de agenten niet zullen worden ingezet voor paramilitaire acties – al moet daarvoor bedongen worden dat er meer Afghaanse legereenheden zullen worden ingezet in Kunduz. De gemiddelde Afghaan zal het overigens worst zijn of agenten al dan niet paramilitair worden ingezet, als het maar rustig blijft.

De meest cruciale vraag is wat mij betreft: kun je de gemiddelde Afghaan in Kunduz recht in de ogen kijken en zeggen dat de missie verschil zal maken voor hun veiligheid, hun toegang tot rechtspraak en de handhaving van recht en orde? Ik denk dat je die vraag eerlijk met ja kunt beantwoorden. De extra training, de monitoring en de extra aandacht voor het functioneren van de politie zullen vruchten afwerpen. Maar er staan ook fikse investeringen gepland in de rechtsstaat. Op dorpsniveau wordt flink ingezet: deze missie zal juist community justice in Kunduz helpen opbouwen. Dat is belangrijk, want het is vaak de dagelijkse onveiligheid die dorpelingen uiteindelijk doet zeggen: geef ons dan maar de Taliban. Tegelijk investeren de Duitsers miljarden in ontwikkelingssamenwerking: gezondheidszorg, scholen, basisvoorzieningen. Het leven van de gemiddelde Afghaan in Kunduz zal dus wel degelijk verbeteren. We moeten ons ook niet verliezen in cynisme, dat is te makkelijk.

Is dat bescheiden resultaat voldoende voor ons? Er zal grote en constante druk nodig zijn om dat resultaat te kunnen borgen. Maar er ligt nog een ethische vraag onder. Als wij meedraaien in dit systeem – een door de Amerikanen gedomineerde missie in Afghanistan, een door corruptie geteisterd land- steunen we dan niet tegelijkertijd dat systeem? Wegen de resultaten op tegen de nadelen? Door mee te doen verwerf je het recht om met gezag te spreken op podia die je anders nooit zou betreden. Wie nee zegt, verliest die mogelijkheid. In Uruzgan hebben we een visitekaartje afgegeven met een missie die beduidend minder gewelddadig was dan in de omringende provincies en toch betere resultaten boekte. Dat is niet onopgemerkt gebleven. In Kunduz krijgen we de mogelijkheid dat voort te zetten: kwaliteit van politie boven kwantiteit. Maar als we te gemakkelijk meedraaien verlenen we een corrupt systeem en een te gewelddadige NAVO-missie legitimiteit.

Dit zijn de dilemma's waar het GroenLinks-congres zal zich komende zaterdag gesteld ziet. Er liggen al ettelijke moties klaar, waaronder een die -nu nog- geformuleerd is als een motie van afkeuring. Dat zou onterecht zijn. Partijleider Jolande Sap heeft niet alleen leiderschap getoond, maar de gehele fractie is gewetensvol en integer te werk gegaan bij een besluit waarmee zij uiteindelijk ook het GroenLinks verkiezingsprogramma hebben uitgevoerd.

(Dit stuk verscheen vandaag als opiniestuk in Trouw)