Een poezenpostje.

Links Kyra, rechts Tani.
Terwijl ik in Uruzgan zat, een half jaar geleden, overleed één van mijn poezen. Ik schreef daar eerder over. Het klinkt misschien gek voor niet-poezenbezitters, maar wat volgde was wel degelijk een heus rouwproces. Niet alleen bij mij, maar ook bij Kyra's zusje Tani. Tani en Kyra hadden 10 jaar samen geleefd en ze hadden een hechte band. Terwijl ik in Uruzgan was woonden ze bij mijn moeder. En de nacht dat Kyra stierf, hield Tani niet op met mauwen. Ook al had ze Kyra niet dood gezien, ze wist gewoon dat haar zusje er niet meer was. Laatst, toen ik haar weer uit logeren bracht, liep ze onrustig mauwend de hele flat door: ze wist nog precies dat daar destijds iets ergs gebeurd was en keek in elk hoekje of haar zusje daar toch nog was.

Maar nee, zusje was er niet meer. Zusje is gecremeerd; haar as ligt uitgestrooid over het mooiste plekje van Kreta. En ook ik miste Kyra. Toen Kyra klein was, was het een verschrikkelijk eigenwijs beestje. Ze wilde niets -ze wilde niet opgepakt worden; ze wilde dat de deuren open waren want ze wilde persé niet het gevoel hebben opgesloten te zijn; ze wilde niet op de kattenbak maar buíten; ze wilde niet van het eten van haar zusje afblijven. Ze wilde géén halsbandje om en toen ze een keer hechtingen had na een operatie kon ik maar net voorkomen dat ze die zelf uittrok zodra ze uit verdoving was. Zo gauw als kon maakte ik een kattenluikje in de deur en dat maakte haar al een stuk gelukkiger. Terwijl haar zusje het liefst op bed sliep, sliep Kyra als het even kon buiten.

Het was lastig om een band op te bouwen omdat ze zich niet of nauwelijks liet aaien. En het was haar aan te zien dat ze daar zelf ook niet helemaal gelukkig mee was. Maar ik vond een manier om wel affectie uit te wisselen: ze bleek wel degelijk te luisteren naar de toon van mijn stem. Dus elke keer dat ik haar tegenkwam, zei ik tegen haar: 'Dág lieve Kyra'. En dat, met de intentie erachter, verstond ze: ze kneep even met haar oogjes. Ze begon 's morgens als ik wakker werd, op mijn bed te springen om even een kopje te geven. Ze liet zich oppakken (maximaal tien seconden, en uit pure beleefdheid) en kwam af en toe zelfs op schoot zitten. Hoe diep na jaren de band geworden was, realiseerde ik me pas toen ze doodging.

Met Tani moest ik weer een nieuwe routine opbouwen. Dat duurde een half jaar. Langzaam maar zeker begon Tani het achterdak weer te verdedigen tegen andere katten. En ze kwam 's avonds op schoot zitten, zoals Kyra gedaan had. Ik bleef alleen wel het idee houden dat ze het niet leuk vond in haar eentje - ook al is het vaak maar raden wat er omgaat in zo'n poes.

Dus afgelopen vrijdag reed ik naar een asiel in België, in Houthem onder Antwerpen. Dat asiel had veel kittens, waarvan, volgens de website een paar bij een vrijwilligster in Vleuten zaten. Toen ik belde waren die al weg, maar of ik alsjeblieft naar Houthem wilde komen omdat ze het daar de hoeveelheid kittens bijna niet meer aankonden. Vooruit dan maar, ook al was het twee uur rijden.

Daar zat een mooi rustig klein katje, beetje langharig, dat vanuit haar hokje naar me mauwde en haar oogjes dichtkneep, de poezenmanier om te zeggen "zullen we vriendjes zijn?" Ze was samen met haar zusje gevonden ergens bij Neerpelt, zonder moeder. Om een lang verhaal kort te maken: ik heb ze allebei maar meegenomen. Zusjes moet je niet uit elkaar halen.


Een klein charmeurtje dat nog niet xhyyxzzzzzzzzz heeft geleerd dat ze niet over het toetsenbord van de computer mag lopen.

En haar kleine zusje.

En nu? Nu hollen ze achter elkaar aan door het huis. Er is al iets aan scherven gegaan, ze springen af en toe onverhoeds in mijn broekspijp, ze snuffelen heel voorzichtig aan Tani die voorzichtig terugsnuffelt. Je kunt merken dat ze geen moederpoes hebben: ze stinken een klein beetje want ze zijn al een tijdje niet grondig gewassen. Ze vinden die grote poes Tani vreselijk spannend, maar kunnen daar niet lang hun aandacht bij houden want hé, daar zien ze weer iets leuks om mee te spelen.



Ze donderen van de trap want ze hebben nog niet goed geleerd hoe dat moet, traplopen. Ze kijken hoe ik zit te typen, interessant die bewegingen op het toetsenbord! Af en toe zijn ze elkaar kwijt en roepen ze naar elkaar met kleine piepstemmetjes. Eentje kan behoorlijk hard snorren als ik haar oppak. De ander nestelde zich tegen mijn rug toen ik televisie keek. Ik ben bezig namen te verzinnen en verheug me er op dat ze opgroeien tot volwassen katten.

MJ als milieu-activist?

De jongen die danste alsof hij gewichtsloos was, nu ook nog neergezet als milieu-activist avant-la-lettre? Ja hoor, volgens Treehugger wel; in 1995 bracht Jackson zijn 'Earth Song' uit, een enigszins bombastisch nummer dat gaat over ontbossing, droogte, vervuiling en overbevissing.



Bij een uitvoering van het nummer op de BRIT Awards in 1996 sprong Pulp frontman Jarvis Cocker op het podium in protest tegen wat hij noemde het Messias-gedrag van Jackson.


Later werd Cocker actief in de strijd tegen klimaatverandering. Vorig jaar ging hij mee op een reis om aandacht te vragen voor het verdwijnen van gletsjers. Kost ook veel Co2-uitstoot trouwens.

Je ziet het vaak terug op het moment dat bewegingen zich verbreden: de altijd interessante tegenstelling tussen de diehards, die vinden dat zij de enige 'echte' activisten zijn, en diegenen die het thema populariseren en daar veel succes mee oogsten, zoals Jackson. Beiden zijn nodig. En Jackson? Misschien heeft hij de potentie van het thema gewoon goed aangevoeld.

Politiek van de Betrokkenheid.

Schreef ik een paar dagen gelden nog een postje met als titel: 'Hoe moet dat verder met de PvdA', na de briljante actie van Wouter Bos twijfel ik óf het nog wel verder moet met de PvdA. In een interview met als titel 'Ik heb geen behoefte aan natrappen', trapt Bos Euro-lijsttrekker Berman maar liefst twee keer geweldig na. "Wij hebben – omdat we het belangrijke verkiezingen vonden – vijf nationaal bekende PvdA-toppers aangezocht om lijsttrekker te worden. Die hebben alle vijf geweigerd.", zegt Bos - geweldig, als zo naar buiten komt dat jij als sympathieke lijsttrekker slechts zesde keus was. En dan geeft Bos ook nog eens openlijk toe niet op zijn eigen lijsttrekker gestemd te hebben maar op René Cuperus. Tof. Omdat hij de 40% anti-Europeanen ook vertegenwoordigd wilde zien. Hier kun je maar één conclusie trekken: als het PvdA-programma net zo pro-Europees was als dat van GroenLinks en D66, dan durft Bos dat simpelweg niet uit te dragen. Sta je nu ergens voor of niet? Wouter lijkt volledig de weg kwijt. Een andere conclusie is niet mogelijk.

Volgens beproefd recept gaat een commissie onder leiding van Sharon Dijksma de nederlaag onderzoeken. Geen hond die daar nog in gelooft; Bert Wagendorp maakte zich gister in de Volkskrant al vrolijk over de titel die het rapport gaat hebben - iets van: de schuivende scherven van de kaasstolp op straat opgeveegd? Berman wilde niet reageren op de uitspraak van Bos, dus citeerde de pers zijn Twitter maar: 'Het enthousiasme is onverminderd groot en nu juist des te meer aangewakkerd', tsjilpt Berman - óók ongeloofwaardig maar tenminste netjes.

De PvdA bindt niet meer. Bestuurskundige Mark Bovens bevestigde in de Trouw mijn eerste gedachte over de verkiezingsuitslag: dat voor het eerst de scheidslijn tussen hoogopgeleiden en laagopgeleiden zich duidelijk liet zien in politieke voorkeur. Degenen die hopen te profiteren van globalisering versus degenen die bang zijn er alleen maar bij te verliezen. Ik dacht, zo'n weekje terug, dat de PvdA, als voormalige brede partij, de enige was die nog in staat zou zijn om te binden, dwars door bevolkingslagen heen. Maar bij zoveel gebrek aan leiderschap moet je daar toch aan gaan twijfelen. Dat doen er meer trouwens: de PvdA verloor deze week weer twee zetels in de landelijke peilingen. Wie gelooft er eigenlijk nog in?

Cordon sanitaire? What cordon sanitaire? Tegelijkertijd stijgt de urgentie. Wilders maakt zich al jarenlang meester van de onvrede onder de laagopgeleiden en buigt dat om richting woede en haat. Haat voedt zich met haat - Wilders zal alleen maar extremer worden. Inmiddels heeft hij na de Islam ook de 'elite' tot volksvijand verklaard. De combinatie van woede en slachtofferschap doet het goed bij zijn achterban. Recentelijk buit hij zijn slachtofferschap vooral uit door zich te beroepen op een cordon sanitaire. En inderdaad, er lígt een cordon sanitaire rondom Wilders, in de klassieke zin van het woord. Maar het is niet een cordon sanitaire van niet willen samenwerken: het is er één van stilzwijgend ontzag. Zowel vanuit de pers krijgt Wilders uitermate veel ruimte -zie bijvoorbeeld het slotdebat na de Europese verkiezingen- als vanuit de meeste politieke partijen. Zeker de PvdA wil haar oude achterban, die in 2002 in grote getale overliep naar Fortuijn, vooral niet tegen zich in het harnas jagen en spreekt Wilders al helemaal niet meer tegen. En daar ligt het probleem. Door het ontzag wordt Wilders alleen maar groter. Je moet, opinieerde Jos de Beus meteen na de verkiezingen, als het ware een tweestromenbeleid voeren. Ontzenuw enerzijds de aannames van Wilders en laat anderzijds zien dat zijn oplossingen niet werken.

PvdA voert geen kwaliteitspolitiek. Ik dacht, dat alleen de PvdA uiteindelijk in staat zou zijn om dit tweestromenbeleid te voeren. Immers, mensen als Ahmed 'Marokkaanse ouders moeten er gewoon zijn voor hun kind' Marcouch, Ahmed-'stel regels en houd je eraan'-Aboutaleb, Hans 'wees sociaal maar rechtvaardig, straf uitkeringsfraude hard af'-Spekman , dat zijn voorbeelden van mensen die, zoals Sargasso het benoemt, de terreur van de Kutjochies proberen te doorbreken met beleidsmaatregelen. Maar landelijk wordt dat niet uitgebuit. Daar buigt de PvdA nog steeds voor Wilders en presenteert een 'harde 'integratienota. Onzinnig: als mensen echt de harde lijn willen, dan kiezen ze gewoon meteen voor the real thing. De PvdA verloochent zichzelf hiermee, en dát dwing nooit respect af. Dat is geen kwaliteitspolitiek. Persoonlijk word ik liever gehaat om wat ik vind, dan geminacht om wat ik veins - maar Bos denkt daar blijkbaar anders over.

Oplossingen voor kutjochies. Terwijl: de oplossingen zijn op zich bekend. Sadik Harchaoui zet op een rijtje wat werkt en wat niet. Veelplegers en hun ouders het land uit gooien?Of het leger op ze afsturen, zoals Geert triomfantelijk kraait? Werkt niet. Wat wel? “Het is met afstand de belangrijkste maatregel: voorkom met alle mogelijke middelen dat de jongeren hun school zonder diploma verlaten." Zit er alert bovenop. Coach ze, help ze op school, stuur ze desnoods naar een heropvoedingskamp, en blijf zeer alert op de veelplegers, zoals ook Pieter Hilhorst schrijft. Dat kost tijd: de problemen zijn niet één twee drie opgelost. Maar er wordt wèl aan gewerkt.

Politiek van betrokkenheid. Links moet trots zijn op haar oplossingen en mag wel wat assertiever worden. Linkse partijen hoeven zich niet steeds te laten wegzetten als 'multiculti-freaks'. Zoals GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi zegt: ''Het belangrijkste is dat linkse partijen blijven geloven in hun verhaal en zich niet laten wegzetten als 'ontkenners'. Ik ben van de afdeling verheffing.'' De komende tijd, in de aanloop naar de verkiezingen, is politieke assertiviteit van levensbelang. Om de scheuring die Bovens signaleert te voorkomen, moet Links de komende tijd niet aan Wilders voeten liggen, zoals de PvdA landelijk nog steeds doet. Links kan Wilders op één manier overtreffen: door aan problemen te werken, door bóvenop de kutjochies te zitten. Maar dat geldt ook voor kutjochie nr 1, Geert Wilders zelf. Tegenspreken, steeds waar hij de fout ingaat - en dat is vaak. Doorprikken, die bubbel van ontzag rond kutjochie Wilders - zoals Alexander Pechtold deed toen hij Wilders aansprak op het ontbreken van een tegenbegroting; zoals Femke Halsema deed toen ze schreef: Wilders spreekt niet de taal van het volk. Hij spreekt de taal van Big Brother, GeenStijl en Marokkaanse rotjongens."

Ontzag is geen goede politiek. Bewondering en in katzwijm vallen, het blijft passief. Het is gemakzuchtig, en laat zien dat de PvdA landelijk zich niet écht met de problematiek wil bemoeien.. Wat wel helpt, is alertheid. Dat straalt betrokkenheid uit. Wees alert, spreek Wilders tegen, voer goede maatregelen in en laat niet af te wijzen op wat wel helpt en wat je doet. Kortom, voer kwaliteitspolitiek, in plaats van een gemakzuchtige 'harde lijn' te propageren.

Links mag trots zijn op een heel goede agenda tegen Wilders: de Politiek van de Betrokkenheid. De PvdB. Nu de PvdA nog.
Maar of dat met Wouter kan?
Ik betwijfel het.

Hoe moet dat nu verder met de PvdA?

De eerste discussies zijn gaande binnen de PvdA. Ze klinken somber. Maar ook het eerste 'downplayen' is begonnen. Wouter Bos wees vanmorgen op het verlies van de Sociaal-Democraten Europa-breed als verklaring voor het slechte resultaat van de PvdA. Hij zal vanmorgen de enige Sociaal-Democraatzijn geweest, die opgelucht was dat de PES overal in Europa verloor. Als het aan Wouter Bos ligt, vrees ik, wordt dit verlies doodgezwegen. stiekem hoopt hij dat als hij zijn kop maar in het zand steekt, hij over anderhalf jaar niet hoeft af te treden met de slechtste verkiezingsresultaten ooit.

Pronk, voorzitter van de programmacommissie, wijt het verlies van de PvdA onder meer aan gebrek aan leiderschap en duidelijkheid. Zo wijst hij er terecht op dat Bos helemaal onzichtbaar was tijdens de Eurocampagne. De boodschap werd onvoldoende duidelijk uitgedragen, vindt Pronk. Het PvdA-programma vertoonde grote gelijkenis met dat van GroenLinks en D66; toch wonnen die partijen wel terwijl de PvdA verloor. En de PvdA wás gewaarschuwd. Tien dagen vóór de verkiezingen schreef de Trouw al dat de partij werd 'leeggegeten' door GroenLinks en D66. De krant heeft gelijk gekregen. Je vraagt je af: waar was de regie binnen de PvdA?
Zowel stevig pro-Europees als anti-Europees heeft gewonnen. De middenpartijen, CDA, VVD en PvdA die hebben proberen te 'duiken' zijn afgestraft, de PvdA het meest. Als je kijkt naar de uitslagen, dan zou je kunnen zeggen dat de kiezer weer duidelijke politiek wil.


Wouter Bos (foto Maartje Geels)

Een tweede, dieperliggend probleem is dat de PvdA als partij niet geloofwaardig meer is. Nadat de partij was afgestraft door de LPF, dééd Wouter Bos wel alsof hij begreep waar het om ging. Maar hij heeft verzuimd de partij echt te hervormen. Het is nog steeds dezelfde PvdA: het ontbreekt de partij nog steeds aan heldere visie. Er is nog steeds de neiging om recht te praten wat krom is. Dat zie je niet alleen aan het downplayen van de verkiezingsuitslag nu, je zag het bijvoorbeeld Ploumen doen toen Ella Vogelaar niet erg netjes gedumpt werd. Dat soort dingen blijven hangen. De mooie PvdA is rot van binnen. En uiteindelijk is PvdA toch een uitzendbureau voor politieke baantjes gebleven. Tichelaar die Commissaris der Koningin wordt, Aboutaleb die wordt geparachuteerd in Rotterdam. Dat is fnuikend. Read the signs: je kunt je dat als politieke partij niet meer permitteren - kijk maar hoe het Labour in Engeland nu wordt afgestraft. Doet het CDA dat dan niet, baantjes regelen, spelletjes spelen? Zeker wel, maar veel onzichtbaarder. De PvdA heeft van oudsher altijd de neiging om er wat met de spierballen bij te rollen. Dat machismo breekt de partij ook op.

Waarom zou ik me hier als GroenLinkser druk over maken? Omdat het de hele politiek aantast, niet alleen de PvdA. En omdat we de PvdA nodig hebben - niet alleen in het kabinet. We hebben een sterke sociaal-democratische partij nodig om te binden, dwars door de sociale lagen heen. Dat hebben we met name nodig nu Geert Wilders de verongelijkheid en de haat alleen maar aanwakkert. Die eenmaal opgewekte woede is moeilijk te stoppen.

Vandaag zette Jos de Beus zette in de Volkskrant zijn gedroomde strategie ten opzichte van de PVV uiteen. Het komt in feite neer op een tweesporenstrategie. Enerzijds moet je he contact met de kwijtgeraakte kiezers herstellen. Dat geldt vooral voor de PvdA. De mensen in de wijken, de onderwijzers en leraren, de verpleegkundigen, de mensen die bang zijn en niet naar buiten durven, de mensen die voor hun baan vrezen of hem al kwijt zijn - zij hebben al lang niet meer het gevoel dat de PvdA naar hun luistert, laat staan dat ze voor hen opkomt. De enigen binnen de PvdA die op dit punt echt een geloofwaardig profiel hebben zijn Ahmed-'stel regels en houd je eraan'-Aboutaleb en Hans -'wees sociaal maar rechtvaardig, straf uitkeringsfraude hard af'-Spekman.

Tegelijkertijd moet je Wilders steeds scherp weerspreken waar hij de fout in gaat. Ook al suggereren de media het wel, Wilders is niet 'DE' stem van 'HET' volk. Het volk bestaat uit veel meer mensen dan de Wilders-aanhangers, zo schreef Femke Halsema gister en die mogen ook wel eens het woord. Kijk, en Wilders op de vingers tikken, dáár zijn wij als D66 en GL wel weer scherp in - de PvdA hebben we daar weer veel minder in gezien. Beide strategieën moet je tegelijkertijd hanteren - een tweesporenbeleid dus.

De Derde Weg liep al jaren geleden dood. Het wordt weer tijd voor visie bij de PvdA, voor een combinatie van warmte en strengheid, voor het zich bekommeren om zwakkeren maar ook het ideaal van de zelfverheffing en emancipatie. Neem nu het thema integratie. Het moet harder, dacht de partijleiding, en schreef een integratienota die vrij negatief van toon was over integratie en hier en daar van slogans aan elkaar hing. Krenken mocht, en ethnische registratie van jongeren ook. Vervolgens werd de nota door de leden weer enigszins verzacht. Maar de echte tegenstelling, betoogt Pieter Hilhorst vandaag in zijn column in de Volkskrant, is niet: hard tegen soft. Dat is een illusie. Het probleem is niet dat bijvoorbeeld geen harde straffen opgelegd kunnen worden: het probleem is dat veel straffen veel te laat of zelfs níet volgen wegens gebrek aan bewijs. De echte tegenstelling is dus: alert versus laks. een snel opgelegde straf heeft effect. Dan kun je met recht 'sterk en sociaal' zijn.

Een dergelijke lijn -alert en duidelijk zijn als regels overtreden worden, maar ook opkomen voor de mensen die het echt nodig hebben en voor hen eventueel iets extra's regelen, liet Hans Spekman al zien toe hij Wethouder van Sociale Zaken was in Utrecht. Duidelijke politiek.
De PvdA is misschien wel de enige partij die in staat zou kunnen zijn (althans, ooit in staat wás) om te binden, dwars door bevolkingslagen heen, van hoog- tot laag-opgeleid, van zwart tot wit. Het was ooit een typische emancipatie-partij en dat kan het weer worden. De sleutel ligt volgens mij niet alleen in ‘luisteren’ - maar niet echt iets doen, maar in een combinatie van enerzijds steun voor degenen die het nodig hebben, anderzijds alert optreden tegen hen die de regels overtreden. Beide laten betrokkenheid zien met een grote B, en het is dát, wat de kiezer uiteindelijk zal overtuigen. Zelfs de PVV-kiezer.
Dat is wat moet gebeuren. En die discussie bij de PvdA in Amsterdam is daar een mooie begin van.

Kleine politieke analyse vanuit de linkerhoek.

Het stof is weer een beetje neergedwarreld. Mijn bureau ligt vol met kranten. De meest indringende kop: 'PVV na winst tweede partij'. Een GroenLinks-speldje herinnert nog aan de uitslagenavond - de eerste keer in vele jaren dat we weer volop konden juichen. Geheel volgens verwachting heeft D66 flink gewonnen, maar schokkend is het verlies van de PvdA.



Ruim baan voor Wilders! Ja, dat de PVV groot zou worden was verwacht. De komende tijd zal dat ook alleen maar erger worden. Het heeft veel te maken met dat Wilders nog steeds kan roeptoeteren wat hij maar wil, en te weinig weersproken wordt. Het slotdebat nog eens afkijkend, wordt daar uitermate duidelijk. Wilders roept dat hij zich in het EP nergens bij gaat aansluiten, want hij wil onafhankelijk blijven. Femke Halsema wijst hem er fijntjes op dat hij dan ook niets voor mekaar zal krijgen, aangezien je als onafhankelijk parlementslid nauwelijks spreektijd en faciliteiten krijgt. Zodra duidelijk wordt wat ze gaat zeggen, begint Wilders onbeschaamd hard over haar woorden heen te roepen. Gespreksleider Ferry Mingelen grijpt niet in, zoals hij Wilders überhaupt het hele debat dienstbaar de ruimte geeft. Onthutsend, noemt Thijs Niemantsverdriet van Vrij Nederland dat, en dat is het ook. Is dit de manier waarop de media de komende tijd met Wilders zullen omspringen?

Verongelijkt geroeptoeter. Wilders riep op tot het vertrek van dit Kabinet, terwijl hij goed weet dat dat ongebruikelijk is -een kabinet dat laag staat in de peilingen blijft juist zitten- en dat die oproep niet nagevolgd zal worden. Daarmee zweept hij zijn aanhang verder op, die het geen bal kan schelen of wat hij roept reëel is of niet. Ik voorspel al wat Wilders volgende stap zal zijn. Hij gaat over een maandje of twee luid klagen over dat zijn partij van het Europees Parlement geen voorzieningen krijgt en geen spreektijd. Dat ze hem discrimineren en dat er een cordon sanitaire om zijn partij heen ligt. En zijn achterban, die die half verongelijkte, half uitdagende slachtofferrol ('ik tegen de rest van de wereld') geweldig vindt, loopt weer met hem weg.



Nog meer winst voor PVV. Ook de resultaten bij de volgende verkiezingen tekenen zich al af. Wilders zal nog meer winnen. Het CDA blijft -door haar grootte- de enige partij waarmee Wilders kan regeren. En móet regeren - want hij moet toch eens door de mand vallen. Daarop vooruitlopend, zal Wilders zoals Pim Fortuijn vóór hem, een niet-aanvalsverdrag sluiten met het CDA. Hij zal juist vooral de aangeslagen PvdA aanvallen - die, zoals Bos zelf al voorspelt- zal verliezen. De PvdA lijkt de kluts werkelijk volledig kwijt te zijn. De vraag is ook of het slim was van de PvdA om de PVV al zo vroeg uit te sluiten - maar gedaan is gedaan. Dat de partij ook nog bevolkt wordt door mannetjesputters als Jacques Monasch die maar wat roepen, helpt ook niet.
En de VVD, achja de VVD. Dankzij Van Baalen is het verlies beperkt gebleven. Maar bij de 2e Kamerverkiezingen is het weer Rutte. Wilders zal met plezier 'hoe heet die partij ook weer? Oja, de VVD' verder op achterstand zetten.

GroenLinks en D66 op winst. Dat Wilders het daarnaast op de bestuurskunde-doctorandussen met designbrilletjes en Prius-rijders heeft gemunt, zal respectievelijk D66 en GroenLinks alleen maar goed doen. GroenLinks hóefde Wilders al niet eens uit te sluiten: dat deed de PVV-leider zelf al, zoals in het slotdebat nog eens duidelijk werd. GroenLinks en D66 hebben nu duidelijk gewonnen en beide partijen zullen de winst zeer waarschijnlijk doorzetten. De PvdA werd deze verkiezingen al leeggegeten door D66 en GroenLinks. De PvdA is simpelweg geen geloofwaardig alternatief meer op links.



Krachtenveld. Het krachtenveld bij de komende 2e kamerverkiezingen kun je dus uittekenen. PvdA en VVD blijven klein, het CDA maakt zijn reputatie als vluchtheuvel waar en vormt met de PVV en eventueel een derde partij een regering. De oppositie zal komen van een sterke linkervleugel, bestaande uit GroenLinks en D66. De SP zal - zo lang Jan Marijnnissen zijn ego nog niet kan beteugelen, klein blijven. Marijnissen is helaas de vloek die op het leiderschap van Agnes Kant ligt (naast haar chronisch slechte humeur dan).

De PVV moet regeren! Regeren, dat wordt de grote test. Er zijn natuurlijk twee opties. De eerste optie is dat de PVV à la de LPF, vergruizelt en aan onenigheid ten onder gaat. Maar dat geloof ik niet. Wilders heeft het zaakje veel te goed in de hand. De tweede optie is waarschijnlijker. De PVV wordt 'fatsoenlijker' en 'realistischer' en stelt daarmee onherroepelijk haar achterban teleur. De oppositie zal niet ophouden erop te wijzen dat Wilders zijn beloften niet houdt - en dat die beloften ook überhaupt helemaal geen goede oplossing waren. Rotzooi in de wijken los je niet op door alle buitenlanders uit te zetten, maar door de wijken op te knappen en er met politie en instellingen aanwezig te zijn: scholen, gezondheidszorg, buurthuizen. Werkeloosheid los je niet op door de Polen terug te sturen en Brussel te sluiten, maar door banen te scheppen en door een brede, goed gereguleerde Europese markt.



Moeizaam. Hoe dan ook, we zitten straks met een moeizaam functionerend kabinet. Want Wilders zal zijn speelruimte zo groot mogelijk willen houden en blijven roeptoeteren, wat hem door het CDA niet in dank zal worden afgenomen. Na dat kabinet zal Nederland gespleten achterblijven. De oppositie heeft behoorlijk vrij schieten. Links, met name 'modern links', zal met GroenLinks en D66 groot worden. Maar aan de andere kant zal er sprake zijn van veel ongekanaliseerde onvrede onder de lager opgeleide bevolking - een soort onverzadigbare verongelijktheid. Die groep heeft inmiddels een fikse hekel aan alles wat met regels te maken heeft -Wilders stoort zich ook nergens aan- en alles wat 'intellectueel' of overheid is -Wilders zet nu al de anti-campagne in.

Nieuwe PvdA. Het is daarom te hopen dat de PvdA zich in de tussentijd opnieuw weet uit te vinden, zodat ze opnieuw de kiezers kan terugwinnen die ze kwijtraakte aan Wilders. Het regenteske en arrogante moet eraf want dat is na Fortuijn nog onvoldoende gebeurd. De PvdA zal zich opnieuw moeten presenteren als degene die opkomt voor de belangen van wat vroeger de arbeiderklasse en de middenklasse heette. Dat is een even dringende als enorme opgave. En dat zal onder een nieuwe leider moeten gebeuren, want Bos is na een korte opleving als bankenredder nu echt uitgerangeerd. Hans Spekman lijkt me een hele goede kandidaat.
Ik zie dus, kortom, een mooi links kabinet opdoemen - alleen nog niet nu.

Kiezers bedankt!

Het is nu defninitief: GroenLinks heeft met 8,8% van de stemmen, drie zetels in de wacht gesleept. En dus:

Hoera, Hoera, Hoera!!

Ja, we hadden het verwacht. Ja, en het is heerlijk, om al die tijd bij je boodschap te zijn gebleven, altijd al pro-Europees geweest en niet gezwabberd - en dan gewoon te winnen. Niet onbelangrijk ook: we zijn weer groter dan de SP! Hier even -een aantal biertjes op en nu weer thuis- een fotoverslagje uit het Haagse Stadhuis:


Nog vroeg op de avond:


Bas Eickhout: 'Hoi mam, ik denk wel dat ik erin zit.' Of zou-die staan te twitteren?



Mevrouw Halsema: dik, dik, dik verdiend deze overwinning, ook door u.



Doet vast een stukje overwinningsspeech, maar laat het grote moment...



...aan de lijsttrekker.



Die kan al aardig Obama!




Vannacht feesten. Fingers crossed voor de Europese Groenen in de rest van Europa.

Update: GroenLinks lijkt de derde zetel alsnog binnen gehaald te hebben, jippieieie!

Femke Halsema: Wij gaan de verkiezingen winnen!

Judith Sargentini en Femke Halsema zijn vast gaan stemmen, ready for victory!


Femke: "Wij gaan de verkiezingen winnen!" En zo is het maar net!

Denk Groot Stem Groen

Ziezo: vroeg op, na gisteravond nog het lijsttrekkersdebat gekeken te hebben. Zo dadelijk even naar het stembureau, werken, en vanavond naar de uistlagavond. Fototoestelletje mee, voor op het blogje. Want ik reken op een mooie overwinningsspeech van Femke vanavond - en van Judith natuurlijk. En dan op tijd weer naar huis voor het laatste lijsttrekkersdebat.

Maar eerst ff groot denken GroenLinks stemmen. Waarom? Noujakijk (zo zei Paul Rosenmöller altijd), noujakijk, dat zeg ík niet, dat zeggen anderen:

* Omdat GroenLinks het meest rekening houdt met ontwikkelingslanden, zegt Fair Politics (Evert Vermeer Stichting, Oxfam Novib, Hivos, ICCO en Cordaid).
* Omdat GroenLinks het meest homovriendelijk is, zegt het COC.
* Omdat GroenLinks zich het meest inzet voor de democratisering van Europa, zegt het Montesquie Instituut.
* Omdat GroenLinks zich breed inzet voor de mensenrechten, zegt Amnesty International.
* Omdat GroenLinks het beste samenwerkt met andere Groene partijen in de Europese fractie, zegt VoteWatch.eu.
* Omdat GroenLinks het meest progressieve beleid en financiering voorstaat rondom seksualiteit en het krijgen van kinderen, zegt de Rutger Nisso groep, en riep Judith Sargentini uit tot meest sexy Europarlementariër.
* Omdat GroenLinks de beste partij is voor het vaderschap, zegt PapaMagazine, en de beste voor vrouwenrechten, zeggen de lezeressen van Opzij.
(Bedankt voor het rijtje, Toine!)